Edukira joan

Mesples

Mesples
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaMesples
Posta kodea03370
Geografia
Koordenatuak46°26′00″N 2°21′32″E / 46.4333°N 2.3589°E / 46.4333; 2.3589
Mapa
Azalera15,3 km²
Altitudea307 m, 441 m eta 389 m
MugakideakChambérat, Saint-Palais, Saint-Sauvier eta Viplaix
Demografia
Biztanleria129 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 55 (%46,2) (%53,8) 64 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²

Mesples Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 129 biztanle zituen 15,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chambérat, Saint-Palais, Saint-Sauvier eta Viplaix.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MesplesMesples
Població amb 274 habitants (2000)Viplaix (3,4 km)
Població amb 311 habitants (2000)Chambérat (4,5 km)
Població amb 191 habitants (2000)Saint-Palais (4,6 km)
Població amb 338 habitants (2000)Saint-Sauvier (5,6 km)
Població amb 297 habitants (2000)Courçais (7,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da, 3,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 884 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Préveranges udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 911,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2019ko uztailaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,3 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 824 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (87 mm) eta lehorrena otsaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,0 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2018, 2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2023 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mesples)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 3.9 6.9 9.7 13.7 17.5 19.6 19.2 14.8 11.2 6.7 4.2 10.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 53 54 74 87 71 69 65 75 70 76 68 824
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,1+1,3+1,3+1,6+2,0+1,5+1,7−0,3+0,2+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 64 gizon, 55 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
7.27
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
6.25
 
75-79
 
7.27
20.31
 
70-74
 
32.73
6.25
 
65-69
 
0.00
14.06
 
60-64
 
7.27
6.25
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
23.64
6.25
 
45-49
 
0.00
14.06
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
7.27
6.25
 
25-29
 
7.27
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
6.25
 
10-14
 
7.27
0.00
 
5-9
 
0.00
14.06
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mesples udalerrian 129 biztanle zeuden eta 64 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 23 kide bakarrekoak ziren, 23 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 14 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

129biztanle
64elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
37familia
14Bikotea seme-alabekin
23Bikotea seme-alabarik gabe etxean
23Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 37 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (23). 28 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

23
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 106 etxebizitza zeuden. Horietatik 65 egoitza nagusi ziren, 23 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (103), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 57 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

106etxebizitza
65egoitza nagusi
103etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

65
23
18
Egoitza nagusia (65)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (23)Hutsik (18)

Etxe mota

103
Etxea (103)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

57
6
Jabeak (57)Alokairuan (6)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik34
1919-194510
1946-19704
1971-199010
1991-20052
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (23). 42 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 39 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 29 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 30tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela6
3 gela17
4 gela18
5 gela edo gehiago23

Berogailu mota

6
15
42
Fuel-olioa (6)Elektrizitatea (15)Gas botila (3)Bestelakoak (42)

Aparkalekua eta ibilgailuak

39aparkalekua
29ibilgailu 1
30ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 64 biztanleetatik 42 aktibo ziren (% 65,6), horietako 35 lanean (% 54,7) eta 7 langabezian (aktiboen % 16,7).

6415-64 urteko biztanle
% 65,6aktibo
% 54,7lanean
% 16,7langabezia-tasa

22 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 9,1), 9 erretiraturik zeuden (% 40,9) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 54,5).

Ez-aktiboak

% 9
% 41
% 55
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 13 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 35 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

13enplegu udalerrian
% 38,5soldatapeko
% 61,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 18.300 eurokoa zen.

18.300 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.[12]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.[14]

2000. urtean Mesples udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.122 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Preveranges », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]