Edukira joan

Lupiac

Lupiac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gers
BarrutiMirandeko barrutia
Kantonamenducanton of Aignan
AlkateaYves Rispat
Izen ofizialaLupiac
Posta kodea32290
Geografia
Koordenatuak43°40′55″N 0°10′54″E / 43.6819°N 0.1817°E / 43.6819; 0.1817
Mapa
Azalera34,5 km²
Altitudea248 m, 141 m, 247 m eta 190 m
MugakideakAignan, Belmont, Castelnavet, Castillon-Debats, Cazaux-d'Anglès, Margouët-Meymes, Peyrusse-Grande eta Saint-Pierre-d'Aubézies
Demografia
Biztanleria310 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 172 (%55,1) (%44,9) 140 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²
lupiac.fr

Lupiac (frantsesez eta ofizialki: Lupiac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 310 biztanle zituen 34,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aignan, Belmont, Castelnavet, Castillon-Debats, Cazaux-d'Anglès, Margouët-Meymes, Peyrusse-Grande eta Saint-Pierre-d'Aubézies.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LupiacLupiac
Població amb 148 habitants (2000)Castelnavet (4,2 km)
Població amb 150 habitants (2000)Belmont (4,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 14,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 851 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Peyrusse-Grande udalerrian dago, 7,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 835,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,5 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 18an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,7 °C). Urteko prezipitazioa 780 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (81 mm) eta lehorrena uztaila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,40 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,8 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,0 °C) eta hotzena 1963 (10,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lupiac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.7 6.4 9.3 11.8 15.5 19.0 21.0 21.0 17.5 13.8 9.0 6.3 13.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 72 54 57 77 77 64 51 52 61 64 81 71 780
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,5+1,6+1,5+1,7+1,7+1,0+1,7+0,3+0,9+1,1+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,8 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea20040060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 140 gizon, 172 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.91
0.00
 
85-89
 
0.00
14.29
 
80-84
 
8.72
0.00
 
75-79
 
5.81
7.14
 
70-74
 
2.91
7.14
 
65-69
 
8.72
10.71
 
60-64
 
14.53
7.14
 
55-59
 
5.81
0.00
 
50-54
 
0.00
14.29
 
45-49
 
2.91
3.57
 
40-44
 
11.05
7.14
 
35-39
 
11.63
0.00
 
30-34
 
0.00
3.57
 
25-29
 
0.00
3.57
 
20-24
 
2.91
7.14
 
15-19
 
0.00
7.14
 
10-14
 
8.14
7.14
 
5-9
 
11.05
0.00
 
0-4
 
2.91
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lupiac udalerrian 310 biztanle zeuden eta 149 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,08 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 51 kide bakarrekoak ziren, 55 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 19 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

310biztanle
149elkarbizitza-unitate
2,08lagun elkarbizitza-unitateko
94familia
19Bikotea seme-alabekin
55Bikotea seme-alabarik gabe etxean
20Guraso bakarrekoak
51Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 94 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (55). Guraso bakarreko 20 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 60 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

55
19
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 228 etxebizitza zeuden. Horietatik 153 egoitza nagusi ziren, 52 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 22 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (212), eta apartamentuak gutxi ziren (12). Egoitza nagusietatik 129 beren jabearen bizilekuak ziren, 13 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[11]

228etxebizitza
153egoitza nagusi
212etxe
12apartamentu

Etxebizitza multzoa

153
52
22
Egoitza nagusia (153)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (52)Hutsik (22)

Etxe mota

212
Etxea (212)Apartamentua (12)

Jabetza egoera

129
13
Jabeak (129)Alokairuan (13)HLM (5)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (94).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik94
1919-19457
1946-19709
1971-199012
1991-200515
2006-202016

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (88). 78 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 111 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 70 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 72tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela22
4 gela35
5 gela edo gehiago88

Berogailu mota

19
47
78
Gas sarea (1)Fuel-olioa (19)Elektrizitatea (47)Gas botila (8)Bestelakoak (78)

Aparkalekua eta ibilgailuak

111aparkalekua
70ibilgailu 1
72ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 176 biztanleetatik 130 aktibo ziren (% 73,9), horietako 118 lanean (% 67,0) eta 13 langabezian (aktiboen % 10,0).

17615-64 urteko biztanle
% 73,9aktibo
% 67,0lanean
% 10,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 28,6
25-54 urte% 92,0
55-64 urte% 64,2
Gizonak% 75,0
Emakumeak% 73,8

46 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,4), 14 erretiraturik zeuden (% 30,4) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,1).

Ez-aktiboak

% 30
% 30
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 67 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 118 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

67enplegu udalerrian
% 28,4soldatapeko
% 71,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.170 eurokoa zen.

20.170 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.770 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Lupiac udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.304 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Peyrusse-grande », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]