Edukira joan

Les Rousses

Les Rousses
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Jura
Izen ofizialaLes Rousses
Posta kodea39220 eta 39400
Geografia
Koordenatuak46°29′09″N 6°03′42″E / 46.4858°N 6.0617°E / 46.4858; 6.0617
Mapa
Azalera38 km²
Altitudea1.160 m, 720 m, 1.300 m eta 1.140 m
MugakideakBellefontaine, Bois-d'Amont, Longchaumois, Hauts-de-Bienne, Prémanon, Arzier-Le Muids eta Saint-Cergue
Demografia
Biztanleria3.740 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.842 (%49,8) (%50,2) 1.858 alt_right
Dentsitatea98 bizt/km²
mairielesrousses.fr

Les Rousses Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.740 biztanle zituen 38 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bellefontaine, Bois-d'Amont, Longchaumois, Hauts-de-Bienne, Prémanon, Arzier-Le Muids eta Saint-Cergue.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Les RoussesLes Rousses
Població amb 969 habitants (2000)Prémanon (3,4 km)
Població amb 5354 habitants (2000)Morez (4,7 km)
Població amb 289 habitants (2000)La Mouille (6,5 km)
Població amb 2248 habitants (2000)Morbier (6,6 km)
Població amb 540 habitants (2000)Bellefontaine (8,0 km)
Població amb 1637 habitants (2000)Bois-d'Amont (8,3 km)
Població amb 190 habitants (2000)Lézat (9,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 6,1 °C-koa da, 15,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1847 mm-koa da, urtarrilean 13,1 euri-egun eta uztailean 11,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Divonne-les-Bains udalerrian dago, 17,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1129,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,5 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1500200025003000350040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.858 gizon, 1.842 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.27
0.27
 
90-94
 
0.00
0.27
 
85-89
 
2.99
1.88
 
80-84
 
0.81
2.42
 
75-79
 
3.26
4.84
 
70-74
 
5.43
4.31
 
65-69
 
3.53
5.11
 
60-64
 
4.07
6.19
 
55-59
 
10.10
6.73
 
50-54
 
7.60
6.19
 
45-49
 
4.89
4.84
 
40-44
 
5.70
8.40
 
35-39
 
7.87
10.55
 
30-34
 
7.87
9.74
 
25-29
 
8.74
7.00
 
20-24
 
3.26
4.84
 
15-19
 
5.43
5.92
 
10-14
 
5.43
5.92
 
5-9
 
5.97
4.57
 
0-4
 
6.79
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Les Rousses udalerrian 3.745 biztanle zeuden eta 1.840 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

3.745biztanle
1.840elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
1.074familia
Udalerria
% 21
% 26
% 11
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.074 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (471). Guraso bakarreko 213 familietatik 142etan ama zen guraso bakarra. 532 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 223k seme-alaba bakarra zuten etxean, 274k bi, eta 46k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 390 bikoteetatik 20tan (% 5,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

471
390
213
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean532
Seme-alaba bat223
Bi seme-alaba274
Hiru seme-alaba41
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 3.093 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 15,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 71,6).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 15
25-39% 22
40-54% 19
55-64% 26
65-79% 34
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 20
25-39% 72
40-54% 68
55-64% 69
65-79% 60
80 +% 45

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,2 izatezko bikotean eta % 8,6 PACS bidez lotuta). % 27,1 ezkongabeak ziren, % 4,6 alargunak eta % 6,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 37,8
Ezkongabea% 27,1
Izatezko bikotean% 15,2
PACS bidez lotuta% 8,6
Dibortziatuta% 6,8
Alarguna% 4,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erdi-mailako lanbideak (% 27,3), eskulangileak (% 23,4), erretiratuak (% 19,3), enplegatuak (% 14,6). Talde nagusia (erdi-mailako lanbideak, % 27,3) Jura departamenduko batez bestekoaren (% 15,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[9]

Udalerria
% 12
% 27
% 15
% 23
% 19
Jura
% 16
% 13
% 18
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.846 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (1.855), 1.831 egoitza nagusiekin alderatuta eta 161 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (2.880), etxeak baino gehiago (945). Egoitza nagusietatik 1.089 beren jabearen bizilekuak ziren, 683 alokairuan zeuden, 172 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 59 doan lagata.[10]

3.846etxebizitza
1.831egoitza nagusi
945etxe
2.880apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.831
1.855
Egoitza nagusia (1.831)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.855)Hutsik (161)

Etxe mota

945
2.880
Etxea (945)Apartamentua (2.880)

Jabetza egoera

1.089
683
172
Jabeak (1.089)Alokairuan (683)HLM (172)Doan lagata (59)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (579).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik168
1919-194543
1946-1970293
1971-1990579
1991-2005281
2006-2020445

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (626). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (696 etxebizitzatan). 1.610 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 905 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 838tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela76
2 gela321
3 gela396
4 gela411
5 gela edo gehiago626

Berogailu mota

462
696
216
320
Gas sarea (136)Fuel-olioa (462)Elektrizitatea (696)Gas botila (216)Bestelakoak (320)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.610aparkalekua
905ibilgailu 1
838ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.572 biztanleetatik 2.179 aktibo ziren (% 84,7), horietako 2.048 lanean (% 79,6) eta 131 langabezian (aktiboen % 6,0).

2.57215-64 urteko biztanle
% 84,7aktibo
% 79,6lanean
% 6,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,7
25-54 urte% 95,8
55-64 urte% 73,8
Gizonak% 87,6
Emakumeak% 81,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,0
BEPC, brebeta% 4,6
CAP-BEP% 6,6
Batxilergoa% 5,6
Goi-mailako +2% 4,8
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 6,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

393 ez-aktibotik 174 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,3), 95 erretiraturik zeuden (% 24,2) eta 124 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,6).

Ez-aktiboak

% 44
% 24
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 33
% 23
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.118 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.048 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.118enplegu udalerrian
% 77,5soldatapeko
% 22,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 42.320 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

42.320 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.090 €
% 7,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 281 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 57 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 33 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 14 finantziazio enpresak ziren, 22 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 67 administrazio publikoko enpresak ziren eta 20 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 55 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 7 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 15 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 36 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 6 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 2 altzari dendak, 9 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Les Rousses udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 880 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Les Rousses udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 356 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 2003ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Divonne ZA », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]