Edukira joan

Le Caylar

Le Caylar
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
Izen ofizialaLe Caylar
Posta kodea34520
Geografia
Koordenatuak43°51′48″N 3°19′09″E / 43.8633°N 3.3192°E / 43.8633; 3.3192
Mapa
Azalera22,08 km²
Altitudea714 m, 826 m eta 750 m
MugakideakLa Couvertoirade, Le Cros, Les Rives eta Saint-Félix-de-l'Héras
Demografia
Biztanleria460 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 224 (%48,4) (%51,6) 239 alt_right
Dentsitatea21 bizt/km²
le-caylar-en-larzac.fr

Le Caylar (frantsesez eta ofizialki: Le Caylar) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 460 biztanle zituen 22,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Couvertoirade, Le Cros, Les Rives eta Saint-Félix-de-l'Héras.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Le CaylarLe Caylar
Població amb 39 habitants (2000)Le Cros (3,6 km)
Població amb 125 habitants (2000)Les Rives (4,7 km)
Població amb 57 habitants (2000)Saint-Michel (5,4 km)
Població amb 31 habitants (2000)Sorbs (7,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1030 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 4,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1161,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,4 °C-koa da, 2010ko urtarrilaren 11an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (3,1 °C). Urteko prezipitazioa 1405 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (217 mm) eta lehorrena uztaila (39 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,7 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (12,1 °C) eta hotzena 1963 (8,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Le Caylar)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.1 3.3 6.1 8.6 12.5 16.7 19.3 19.1 14.8 11.0 6.5 3.9 10.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 128 95 103 125 106 60 39 53 137 217 193 149 1405
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,1+1,2+1,1+1,1+1,3+0,7+1,3−0,4+0,1+0,5+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 239 gizon, 224 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.09
 
90-94
 
2.23
4.18
 
85-89
 
2.23
0.00
 
80-84
 
2.23
4.18
 
75-79
 
8.93
6.28
 
70-74
 
8.93
10.46
 
65-69
 
8.93
12.55
 
60-64
 
4.46
2.09
 
55-59
 
13.39
2.09
 
50-54
 
8.93
6.28
 
45-49
 
4.46
4.18
 
40-44
 
6.70
4.18
 
35-39
 
4.46
4.18
 
30-34
 
4.46
6.28
 
25-29
 
0.00
8.37
 
20-24
 
4.46
4.18
 
15-19
 
8.48
4.18
 
10-14
 
4.46
7.95
 
5-9
 
0.00
6.28
 
0-4
 
2.23
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Le Caylar udalerrian 439 biztanle zeuden eta 231 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

439biztanle
231elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
133familia
Udalerria
% 16
% 26
% 15
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 133 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (60). Guraso bakarreko 35 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 70 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

60
38
35
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,2), enplegatuak (% 19,0), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 17,3), erdi-mailako lanbideak (% 6,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,2) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 17
% 19
% 44
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 369 etxebizitza zeuden. Horietatik 230 egoitza nagusi ziren, 98 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 41 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (306), eta apartamentuak gutxi ziren (57). Egoitza nagusietatik 135 beren jabearen bizilekuak ziren, 93 alokairuan zeuden, 37 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

369etxebizitza
230egoitza nagusi
306etxe
57apartamentu

Etxebizitza multzoa

230
98
41
Egoitza nagusia (230)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (98)Hutsik (41)

Etxe mota

306
57
Etxea (306)Apartamentua (57)

Jabetza egoera

135
93
37
Jabeak (135)Alokairuan (93)HLM (37)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (67).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik67
1919-194512
1946-197019
1971-199046
1991-200542
2006-202044

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (80). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (107 etxebizitzatan). 132 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 124 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 73tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela19
3 gela45
4 gela76
5 gela edo gehiago80

Berogailu mota

37
107
66
Gas sarea (4)Fuel-olioa (37)Elektrizitatea (107)Gas botila (17)Bestelakoak (66)

Aparkalekua eta ibilgailuak

132aparkalekua
124ibilgailu 1
73ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 298 biztanleetatik 234 aktibo ziren (% 78,5), horietako 204 lanean (% 68,5) eta 30 langabezian (aktiboen % 12,8).

29815-64 urteko biztanle
% 78,5aktibo
% 68,5lanean
% 12,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,0
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 61,6
Gizonak% 83,1
Emakumeak% 74,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,8
BEPC, brebeta% 9,1
CAP-BEP% 13,2
Batxilergoa% 17,0
Goi-mailako +2% 8,7
Goi-mailako +3/4% 13,6
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

64 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,2), 21 erretiraturik zeuden (% 32,8) eta 23 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,9).

Ez-aktiboak

% 31
% 33
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 26
% 16
% 35
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 305 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 204 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

305enplegu udalerrian
% 77,0soldatapeko
% 23,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.270 eurokoa zen.

21.270 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.280 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 4 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak 120 m2 baino gutxiagoko dendak ziren.[14]

2000. urtean Le Caylar udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 656 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Caylar_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]