Laran
| Laran | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Izen ofiziala | Laran | ||||||||||
| Posta kodea | 65670 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°14′04″N 0°28′55″E / 43.2344°N 0.4819°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 3,44 km² | ||||||||||
| Altitudea | 341 m, 324 m, 486 m eta 401 m | ||||||||||
| Mugakideak | Caubous, Gaussan, Monléon-Magnoac eta Recurt | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 46 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 13 bizt/km² | ||||||||||
Laran (okzitanieraz Laran, frantsesez eta ofizialki: Laran) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 46 biztanle zituen 3,4 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Caubous, Gaussan, Monléon-Magnoac eta Recurt.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da, 14,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 924 mm-koa da, urtarrilean 9,9 euri-egun eta uztailean 6,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Castelnau-Magnoac udalerrian dago, 5,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 876,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,8 °C-koa da, 2001ko abenduaren 25an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,1 °C) eta hotzena urtarrila (4,9 °C). Urteko prezipitazioa 921 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (102 mm) eta lehorrena abuztua (57 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,4 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,0 °C) eta hotzena 1972 (10,5 °C).[6]
| | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 4.9 | 5.6 | 8.4 | 10.8 | 14.6 | 18.1 | 20.1 | 20.0 | 16.4 | 12.7 | 8.0 | 5.6 | 12.1 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 83 | 65 | 72 | 96 | 102 | 74 | 65 | 57 | 62 | 69 | 97 | 78 | 921 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an Laran udalerrian erroldatutako biztanleak 41 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 21 gizon, 28 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Laran udalerrian 46 biztanle zeuden eta 26 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,77 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 7 kide bakarrekoak ziren, 13 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 0 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]
Udalerrian 13 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (13). 13 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 27 etxebizitza zeuden. Horietatik 23 egoitza nagusi ziren, 3 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (25), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 20 beren jabearen bizilekuak ziren, 1 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (10). 11 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 16 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 11 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 11tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 26 biztanleetatik 22 aktibo ziren (% 84,6), horietako 19 lanean (% 73,1) eta 3 langabezian (aktiboen % 13,6).
4 ez-aktibotik 0 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 0,0), 3 erretiraturik zeuden (% 75,0) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).
Ez-aktiboak
Udalerrian 9 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 19 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 25 ziren, horien artean 17 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 17 pertsona aktiboetatik 13 lanean zeuden (9 gizon eta 4 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[13]
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.[14]
2000. urtean Laran udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1986ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 5,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Castelnau-Magnoac », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.


