Edukira joan

Laon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Laon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
AlkateaAntoine Lefèvre (en) Itzuli
Izen ofizialaLaon
Posta kodea02000
Geografia
Koordenatuak49°33′52″N 3°37′14″E / 49.5644°N 3.6206°E / 49.5644; 3.6206
Mapa
Azalera42 km²
Altitudea83 m, 63 m, 183 m eta 86 m
MugakideakAthies-sous-Laon, Aulnois-sous-Laon, Barenton-Bugny, Besny-et-Loizy, Bruyères-et-Montbérault, Cerny-lès-Bucy, Chambry, Chivy-lès-Étouvelles, Clacy-et-Thierret, Molinchart, Presles-et-Thierny eta Vorges
Demografia
Biztanleria24.220 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 12.360 (%51,4) (%48,6) 11.708 alt_right
Dentsitatea577 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSoltau eta Winchester
laon.fr

Laon Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 24.220 biztanle zituen 42 km²-ko azaleran. Azken erroldaren arabera 24.220 biztanle zituen 42 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Athies-sous-Laon, Aulnois-sous-Laon, Barenton-Bugny, Besny-et-Loizy, Bruyères-et-Montbérault, Cerny-lès-Bucy, Chambry, Chivy-lès-Étouvelles, Clacy-et-Thierret, Molinchart, Presles-et-Thierny eta Vorges.

Mapa
Laon eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LaonLaon
Població amb 767 habitants (2000)Chambry (3,6 km)
Població amb 379 habitants (2000)Vorges (5,6 km)
Població amb 208 habitants (2000)Étouvelles (5,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 3,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 801 mm-koa da, urtarrilean 13 euri-egun eta uztailean 8,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Aulnois-sous-Laon udalerrian dago, 3,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 685,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500010.00015.00020.00025.00030.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 11.708 gizon, 12.360 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.05
 
95+
 
0.49
0.52
 
90-94
 
1.92
1.18
 
85-89
 
2.64
1.98
 
80-84
 
3.03
2.95
 
75-79
 
3.92
4.95
 
70-74
 
6.29
5.29
 
65-69
 
6.36
5.42
 
60-64
 
6.60
5.49
 
55-59
 
6.55
6.14
 
50-54
 
6.34
6.26
 
45-49
 
5.02
6.05
 
40-44
 
5.40
7.16
 
35-39
 
6.10
6.49
 
30-34
 
5.05
7.11
 
25-29
 
5.09
7.19
 
20-24
 
6.73
7.73
 
15-19
 
6.53
6.74
 
10-14
 
6.07
6.01
 
5-9
 
5.06
5.29
 
0-4
 
4.82
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Laon udalerrian 22.815 biztanle zeuden eta 11.798 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 48,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

22.815biztanle
11.798elkarbizitza-unitate
1,93lagun elkarbizitza-unitateko
5.967familia
Udalerria
% 16
% 21
% 13
% 49
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 5.967 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.523). Guraso bakarreko 1.574 familietatik 1.344etan ama zen guraso bakarra. 2.937 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.390k seme-alaba bakarra zuten etxean, 967k bi, eta 673k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.870 bikoteetatik 331tan (% 17,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

2.523
1.870
1.574
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.937
Seme-alaba bat1.390
Bi seme-alaba967
Hiru seme-alaba431
Lau edo gehiago242

15 urte edo gehiago zituzten 20.210 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 52,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 57,2). 80 urte edo gehiagoko 1.386 biztanleetatik 1.173 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 213 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 16
25-39% 23
40-54% 25
55-64% 34
65-79% 37
80 +% 53
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 50
40-54% 52
55-64% 55
65-79% 57
80 +% 31

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 30,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,5 izatezko bikotean eta % 3,4 PACS bidez lotuta). % 36,3 ezkongabeak ziren, % 7,4 alargunak eta % 9,1 dibortziatuak.[9]

Ezkongabea% 36,3
Ezkonduta% 30,4
Izatezko bikotean% 13,5
Dibortziatuta% 9,1
Alarguna% 7,4
PACS bidez lotuta% 3,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,2), eskulangileak (% 18,0), enplegatuak (% 17,9), erdi-mailako lanbideak (% 13,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,2) Aisne departamenduko batez bestekoaren (% 33,6) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 13
% 18
% 18
% 31
% 10
Aisne
% 14
% 16
% 20
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 13.540 etxebizitza zeuden. Horietatik 11.779 egoitza nagusi ziren, 246 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.515 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (7.879), etxeak baino gehiago (5.618). Egoitza nagusietatik 3.932 beren jabearen bizilekuak ziren, 7.701 alokairuan zeuden, 4.749 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 145 doan lagata.[10]

13.540etxebizitza
11.779egoitza nagusi
5.618etxe
7.879apartamentu

Etxebizitza multzoa

11.779
1.515
Egoitza nagusia (11.779)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (246)Hutsik (1.515)

Etxe mota

5.618
7.879
Etxea (5.618)Apartamentua (7.879)

Jabetza egoera

3.932
7.701
4.749
Jabeak (3.932)Alokairuan (7.701)HLM (4.749)Doan lagata (145)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.880).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.129
1919-19451.322
1946-19703.796
1971-19903.880
1991-20051.074
2006-2020557

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (3.215). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (7.594 etxebizitzatan). 5.162 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 6.384 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.361tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela590
2 gela1.646
3 gela3.191
4 gela3.136
5 gela edo gehiago3.215

Berogailu mota

7.594
3.235
Gas sarea (7.594)Fuel-olioa (464)Elektrizitatea (3.235)Gas botila (38)Bestelakoak (446)

Aparkalekua eta ibilgailuak

5.162aparkalekua
6.384ibilgailu 1
2.361ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 15.244 biztanleetatik 10.105 aktibo ziren (% 66,3), horietako 7.943 lanean (% 52,1) eta 2.162 langabezian (aktiboen % 21,4).

15.24415-64 urteko biztanle
% 66,3aktibo
% 52,1lanean
% 21,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,1
25-54 urte% 79,3
55-64 urte% 54,6
Gizonak% 69,1
Emakumeak% 63,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 37,1
BEPC, brebeta% 31,4
CAP-BEP% 25,9
Batxilergoa% 20,0
Goi-mailako +2% 14,2
Goi-mailako +3/4% 5,9
Goi-mailako +5% 6,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 21,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

5.139 ez-aktibotik 1.610 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,3), 862 erretiraturik zeuden (% 16,8) eta 2.668 bestelako ez-aktibo ziren (% 51,9).

Ez-aktiboak

% 31
% 17
% 52
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 13
% 25
% 31
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 16.654 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.943 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

16.654enplegu udalerrian
% 92,9soldatapeko
% 7,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 19.870 eurokoa zen, eta biztanleen % 32 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

19.870 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €
% 32,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,4
SNCF Laon

Errentak eta okupazioa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an batez besteko errenta 10,8€/h zen; goi karguen kasuan 21,3€/h zen (23€/h gizonena eta 18,4€/h emakumeena), tarteko profesionalena 12,4€/h (12,7€/ h gizonena eta 12 emakumeena), enplegatuena 9,2€/h (9,6€/h gizonena eta 9,2€/h les dones) eta langileena 8,9€/h (9€/h gizonena eta 8,2€/h emakumeena).

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.319 komertzioetatik, 14 erauzte enpresak ziren, 27 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 34 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 86 eraikuntza enpresak ziren, 352 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 50 garraio enpresak ziren, 112 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 29 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 94 finantziazio enpresak ziren, 70 higiezinen enpresak ziren, 147 zerbitzu enpresak ziren, 171 administrazio publikoko enpresak ziren eta 130 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 322 zerbitzu publikoetatik, 2 poliziaren kasernak ziren, 5 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 4 posta bulegoak, 21 banku bulegoak, 7 funerariak, 21 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 ibilgailuen alokairu bulegoak, 6 autoeskolak, 10 igeltseroak, 12 margolariak, 12 zurginak, 16 iturginak, 9 argiketariak, 14 eraikuntza enpresak, 42 ile apaindegiak, 7 albaitariak, 6 aldi baterako lan enpresak, 70 jatetxeak, 26 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 12 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 178 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 8 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 8 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 23 okindegiak, 14 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 1 arraindegi zen, 15 liburu dendak, 41 arropa dendak, 7 etxerako tresna dendak, 10 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 4 altzari dendak, 7 kirol-dendak, 3 lur eta paretak apaintzeko dendak, 5 drogeria, 4 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 12 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Laon udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.755 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 11 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 8 haur-eskola eta 12 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Laon udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1 lizeo teknologiko daude. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.156 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zeuden 2.316 eta lizeo teknologikoetan 740.

Laon udalerrian goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zegoen. 2 unibertsitate-insituto zeuden.

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urriaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aulnois-sous-Laon », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Laon&oldid=11314029"(e)tik eskuratuta