Edukira joan

Ifs

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ifs
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Normandia
Departamendua Calvados
BarrutiCaeneko barrutia
Kantonamenducanton of Caen-10
Izen ofizialaIfs
Posta kodea14123
Geografia
Koordenatuak49°08′18″N 0°21′11″W / 49.1383°N 0.3531°W / 49.1383; -0.3531
Mapa
Azalera9,06 km²
Altitudea19 m, 61 m eta 40 m
MugakideakCaen, Cormelles-le-Royal, Fleury-sur-Orne, Grentheville, Soliers, Castine-en-Plaine eta Saint-Martin-de-May
Demografia
Biztanleria11.937 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.066 (%51,1) (%48,9) 5.809 alt_right
Dentsitatea1.318 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakIlfracombe
ville-ifs.fr

Ifs Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. Azken erroldaren arabera 11.937 biztanle zituen 9,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Caen, Cormelles-le-Royal, Fleury-sur-Orne, Grentheville, Soliers, Castine-en-Plaine eta Saint-Martin-de-May.

Mapa
Ifs eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
IfsIfs
Població amb 333 habitants (2000)Hubert-Folie (2,8 km)
Població amb 2135 habitants (2000)Soliers (3,9 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Normandia (Cotentin, Orne)eko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio nahiko handiak (850 mm/urte); uda freskoa (15,5 °C), haizetsua)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 699 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Carpiquet udalerrian dago, 8,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da, 12,7 °C-ko anplitude termikoarekin eta prezipitazio-metaketa 740,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,1 °C) eta hotzena urtarrila (5,6 °C). Urteko prezipitazioa 726 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (81 mm) eta lehorrena uztaila (49 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,27 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Ifs)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.6 5.8 7.7 9.8 13.1 16.1 18.1 18.1 15.3 12.2 8.6 6.1 11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 52 50 53 61 55 49 58 56 75 74 81 726
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,7+0,9+1,0+1,1+1,2+1,0+1,2+0,3+0,3+0,7+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.00012.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.809 gizon, 6.066 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.07
 
95+
 
0.56
0.15
 
90-94
 
1.62
1.07
 
85-89
 
2.08
2.39
 
80-84
 
2.84
2.65
 
75-79
 
3.96
4.51
 
70-74
 
5.57
4.65
 
65-69
 
6.07
4.94
 
60-64
 
5.29
5.75
 
55-59
 
5.01
5.35
 
50-54
 
6.78
7.30
 
45-49
 
7.68
5.65
 
40-44
 
6.89
6.01
 
35-39
 
6.15
6.28
 
30-34
 
5.21
5.73
 
25-29
 
6.13
5.99
 
20-24
 
5.14
10.48
 
15-19
 
7.25
8.69
 
10-14
 
6.20
6.49
 
5-9
 
5.32
5.84
 
0-4
 
4.25
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Ifs udalerrian 11.591 biztanle zeuden eta 5.318 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

11.591biztanle
5.318elkarbizitza-unitate
2,18lagun elkarbizitza-unitateko
3.194familia
Udalerria
% 25
% 21
% 14
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.194 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.317). Guraso bakarreko 739 familietatik 617etan ama zen guraso bakarra. 1.364 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 784k seme-alaba bakarra zuten etxean, 685k bi, eta 360k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.317 bikoteetatik 209tan (% 15,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.138
1.317
739
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.364
Seme-alaba bat784
Bi seme-alaba685
Hiru seme-alaba266
Lau edo gehiago94

15 urte edo gehiago zituzten 9.762 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 36,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 66,5). 80 urte edo gehiagoko 642 biztanleetatik 460 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 182 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 14
25-39% 17
40-54% 17
55-64% 30
65-79% 27
80 +% 37
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 65
40-54% 65
55-64% 60
65-79% 66
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,4 izatezko bikotean eta % 6,9 PACS bidez lotuta). % 31,8 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 35,3
Ezkongabea% 31,8
Izatezko bikotean% 11,4
Dibortziatuta% 7,7
PACS bidez lotuta% 6,9
Alarguna% 6,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,1), enplegatuak (% 19,8), eskulangileak (% 17,3), erdi-mailako lanbideak (% 17,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,1) Calvados departamenduko batez bestekoaren (% 33,4) azpitik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[10]

Udalerria
% 9
% 17
% 20
% 17
% 26
Calvados
% 10
% 15
% 16
% 15
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 5.555 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.316 egoitza nagusi ziren, 64 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 174 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (3.166), eta apartamentuak gutxi ziren (2.374). Egoitza nagusietatik 2.532 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.726 alokairuan zeuden, 1.449 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 58 doan lagata.[11]

5.555etxebizitza
5.316egoitza nagusi
3.166etxe
2.374apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.316
Egoitza nagusia (5.316)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (64)Hutsik (174)

Etxe mota

3.166
2.374
Etxea (3.166)Apartamentua (2.374)

Jabetza egoera

2.532
2.726
1.449
Jabeak (2.532)Alokairuan (2.726)HLM (1.449)Doan lagata (58)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.928).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik48
1919-194549
1946-1970692
1971-19901.928
1991-20051.571
2006-2020899

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.747). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.901 etxebizitzatan). 4.102 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.837 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.760tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela229
2 gela695
3 gela1.208
4 gela1.438
5 gela edo gehiago1.747

Berogailu mota

2.901
1.778
Gas sarea (2.901)Fuel-olioa (331)Elektrizitatea (1.778)Gas botila (6)Bestelakoak (301)

Aparkalekua eta ibilgailuak

4.102aparkalekua
2.837ibilgailu 1
1.760ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.558 biztanleetatik 5.697 aktibo ziren (% 75,4), horietako 4.898 lanean (% 64,8) eta 799 langabezian (aktiboen % 14,0).

7.55815-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 64,8lanean
% 14,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,3
25-54 urte% 91,2
55-64 urte% 59,3
Gizonak% 77,5
Emakumeak% 73,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,3
BEPC, brebeta% 21,6
CAP-BEP% 15,1
Batxilergoa% 15,6
Goi-mailako +2% 7,3
Goi-mailako +3/4% 10,8
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.861 ez-aktibotik 897 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 48,2), 396 erretiraturik zeuden (% 21,3) eta 567 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,5).

Ez-aktiboak

% 48
% 21
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 26
% 31
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 6.034 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.898 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

6.034enplegu udalerrian
% 91,6soldatapeko
% 8,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.030 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.030 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.600 €
% 16,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 13,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 413 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 89 eraikuntza enpresak ziren, 96 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 20 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 23 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 40 zerbitzu enpresak ziren, 53 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 130 zerbitzu publikoetatik, 1 lan bilaketa bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 autoeskolak, 19 igeltseroak, 8 margolariak, 14 zurginak, 14 iturginak, 18 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 15 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 32 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 5 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 2 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 3 kirol-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Ifs udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 469 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , psikiatriko 1 bat, 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Ifs udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 627 ikaslekin.

unibertsitate-insituto bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1945ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Caen-Carpiquet », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ifs&oldid=11316732"(e)tik eskuratuta