Edukira joan

Hildesheim

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hildesheim
Hildesheim
Saxonia Behereko hiri independentea
Administrazioa
Estatu burujabe Alemania
Alemaniako estatua Saxonia Beherea
Saxonia Behereko barrutiHildesheim barrutia
AlkateaIngo Meyer
Izen ofizialaHildesheim
Jatorrizko izenaHildesheim
Posta kodea31101–31141
Udalerri kodea03254021
Geografia
Koordenatuak52°09′N 9°57′E / 52.15°N 9.95°E / 52.15; 9.95
Mapa
Azalera92,29 km²
Altitudea96 m eta 89 m
MugakideakHarsum, Schellerten, Bad Salzdetfurth, Diekholzen, Despetal, Betheln, Nordstemmen eta Giesen
Demografia
Biztanleria102.325 (2023ko abenduaren 31)
alt_left 53.459 (%52,2) (%47,8) 48.866 alt_right
Dentsitatea1.109 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia05121
Hiri senidetuakAngulema, Weston-super-Mare, Padang, Halle, Gelendzhik, North Somerset, Pavia eta Minya (en) Itzuli
MatrikulaHI
stadt-hildesheim.de eta hildesheim.de

Hildesheim[1] Alemaniako hiri bat da, Saxonia Beherea estatuan eta Hildesheim barrutian dagoena. Hiria, estatuko hiriburu den Hanoverretik 30 kilometro inguru hego-ekialdera dago, Innerste ibaiaren ibarrean.

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiria, Hildesheimeko Apezpikutzaren egoitza bihurtu zen 815. urtean. Lau mendez, kleroa izan zen hiria gobernatu zuena, hiriaren sarrera eraikia izan, eta hiritarrek eragin handiagoa lortu aurretik. 1367an, Hildesheim Hansatar Ligaren partaide bihurtu zen. Napoleonen gerren ondoren, Hanoverreko erresumaren zati bihurtu zen, baina Prusiako erresumak, Austria-Prusia Gerraren ondoren bereganatu zuen, 1866an eta Hanover Probintziako zati egina izan zen.

Hiria, biziki kaltetua geratu zen 1945eko aire bonbardaketen ondorioz, bereziki martxoaren 22an. Erdigunea, ordura arte bere Erdi Aroko izaera mantendu zuena, soilik existitzeari utzi zion. Gerra amaitu ondoren, oso estilo ezberdinean berreraikia izan zen, eta egitura zehatzek hartu zuten suntsitutako eraikinen tokia. Zorionez, eliza handienetako asko, horietatik bi UNESCOk Gizateriaren Ondare bezala izendatuak direnak, gerra amaitu eta gutxira berreraikiak izan ziren. 1980ko hamarkadan, erdigune historikoaren berreraikuntza hasi zen. Azoka plazaren inguruko eraikin ez erakargarri zehatz asko, bota egin zituzten eta jatorrizko eraikinen erreplikekin ordeztuak izan ziren. 2007ko erorketan, hartu zen erabakia, "Umgestülpter Zuckerhut"a berreraikitzea izan zen, egurrezko armazoidun etxea, herriko ikur bezala hartua izan zena, bere ez ohiko formagatik ospetsua zena. Bere amaiera, 2009rako programatua dago.

1970eko hamarkadan sortua izan zen Hildesheimeko Unibertsitatea

Toki ikusgarriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Hildesheimeko hiriko sarrera.
Azokaren plaza herriko sarrera eta Rolandbrunnenekin.
Tempelhaus.
  • Azokaren plaza historikoa (Markt), munduko azokagunerik ederrenetakotzat jotzen zen. 1984 eta 1990 bitartean berreraikia izan zen, lortzen ari zen ospearekin, 1945eko aire bonbardaketak suntsitu ondoren. Enparantzako beste eraikin nabarmengarri batzuk, honako hauek dira:
    • Knockenhauer-Amsthausa, egurrezko armazoidun eraikinaren adibide bikaina. 1945ean suntsitua izan zen eta 1987 eta 1989 bitartean berreraiki zuten, jatorrizko planoak jarraituz. Fatxada, oso modu aberatsean apaindua du, kolorez beterikoa eta alemaniar atsotitzekin. Gaur egun, eraikin hauetan, jatetxe bat eta Hiriko Museoa daude.
    • Hiriko Sarrera, XIII. mendean, gotiko estiloan eraikia. Zati bat, 1945ean suntsitua izan zen, 1954 eta 1989 bitartean berreraikia izateko.
    • Tempelhausa XV. mendeko gotiko berantiarreko patriziar etxea, gaur egun, informazio turistikoaren bulegoaren egoitza dena. Kalte handiak jasan zituen Bigarren Mundu Gerran, baina 1952an berritua izan zen.
    • Wedekindhausa XVI. mendeko patriziar etxea, bere ezaugarririk nabarmenena, garaiera duelarik, tailaturiko oinplanoekin apaindua, irudi alegorikoen irudikapenak dituzten erlaitzekin..
  • Santa Mariaren Katedrala bere brontzezko ate zaharrekin. Eliza, IX. mendean eraikia izan zen, baina ia erabat suntsitu zuten 1945ean, baina gerra amaitu eta gutxira berreraikia izan zen. 1985etik, UNESCOren Gizateriaren Ondarearen zerrendan dago. Thousand Year Old Rosebusha, mila urteko arrosa da, munduko arrosarik zaharrena dela argudiatuz. Loratzen jarraitzen du Katedraleko horman.
    • Katedralaren museoa: Katedralaren altxorra. Azken honetan dagoen argimutil bilduma nabarmendu behar da.
  • San Migel eliza (UNESCOren Gizateriaren Ondarea), erromaniko goiztiarraren elizaren adibidea Alemanian eta Otondar dinastiaren arkitekturaren adibide bakarra 1010 eta 1022 bitartean eraikia izan zen.
  • San Andres eliza XII. mendeko eliza Saxonia Behereko kanpandorrerik handiena duen eliza
  • Roemer and Pelizaeus Museuma, Antzinako Egiptoko eta Peruko bilduma esanguratsuekin eta urtero antolatzen diren ikuskizun ikusgarriekin.

Beste toki interesgarri batzuk, Antzokia, bere drama, opera, opereta, musikal, ballet eta kontzertu eskaintzarekin, Erdi Aroko itxuradun egur armazoidun etxeak, eta antzinako judu laurdena.

Barrutiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

¹Barruti bakarra ²bi barrutidun barrutiak

Eransketak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • 1911: Moritzberg
  • 1912: Steuerwald
  • 1938: Drispenstedt eta Neuhof
  • 1971: Ochtersum
  • 1974: Achtum-Uppen, Bavenstedt, Einum, Himmelsthür, Itzum, Marienburg, Marienrode eta Sorsum.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko zentsuaren arabera 97.716 biztanle zituen: 46.628 gizonezko (% 47,7) eta 51.088 emakumezko (% 52,3); 100 emakumeko 91,3 gizonezko zeuden. Biztanleen % 15,6 18 urtetik beherakoak ziren eta % 22,7 65 urte edo gehiagokoak. Biztanleen % 14,0 atzerriko herritartasuna zuen. Biztanleen % 46,4 ezkongabeak ziren eta % 36,1 ezkonduta edo izatezko bikote erregistratuan.[2]

Biztanleriaren tamainaUrtea98.00099.000100.000101.000102.000103.000104.000105.000106.000201020132016201920222025HildesheimBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 46.633 gizon, 51.085 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
9.59
 
75+
 
14.05
10.45
 
65-74
 
11.15
21.82
 
50-64
 
20.95
11.25
 
40-49
 
10.56
13.63
 
30-39
 
11.61
7.83
 
25-29
 
7.11
8.95
 
18-24
 
9.73
2.97
 
15-17
 
2.47
7.99
 
6-14
 
7.39
2.86
 
3-5
 
2.41
2.66
 
0-2
 
2.58
Iturria: Datu hauek Alemaniako erroldatik hartu dira (Alemanez) Personen: Alter (11 Altersklassen) - Familienstand (ausführlich)/Familienstand - Geschlecht. Statistisches Bundesamt (Destatis) / Zensusdatenbank 2024-07-11 (kontsulta data: 2026-09-05)..

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko erroldaren arabera, udalerrian biztanleen % 73,5ek ez zuen inolako migrazio-jatorririk, ez berak ez gurasoek. % 24,9k migrazio-jatorri osoa zuten: beraiek etorkinak ziren edo bi gurasoak ziren etorkinak; eta % 1,6k gurasoetako bat bakarrik zuten etorkina. Migrazio-jatorri osoa zutenen artean, % 84,2 beraiek etorritakoak ziren eta % 15,8 bi guraso etorkinen ondorengoak ziren.[3]

Migrazio-jatorria

71.809
24.330
Migrazio-jatorririk gabe (71.809)Migrazio-jatorri osoa (24.330)Migrazio-jatorri partziala (1.579)

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2022ko erroldaren arabera, udalerrian 56.201 etxebizitza zeuden. Horietatik gehienak (37.582, % 66,9) alokairuan ziren. Etxebizitzen batez besteko azalera 85,76 m²-koa zen eta batez besteko alokairua 6,34 €/m²-koa. Hutsik zeuden etxebizitzen tasa % 4,1 zen, eta okupatutako etxebizitzen artean % 30,6 jabeak okupatzen zituzten.[4]

56.201etxebizitza
85,76 m²batez besteko azalera
6,34 €/m²batez besteko errenta

Erabilera

16.109
37.582
Jabetzan (16.109)Alokairuan (37.582)Aisialdikoa (105)Hutsik (2.398)
% 4,1hutsik dauden tasa
% 30,6jabetza tasa

Gela kopuruari dagokionez, etxebizitza gehienek 4 gela zituzten (16.934). Etxebizitza gehienak 1950-1959 artean eraiki ziren (14.119); eraikin guztien % 92,8 1980 baino lehen eraiki zen. Berogailuari dagokionez, berogailu zentrala (zentralheizung) zen nagusi (35.030 etxebizitza).[4]

Gela kopurua

Gela bakarra2.231
2 gela5.489
3 gela14.930
4 gela16.934
5 gela8.474
6 gela4.096
7 gela edo gehiago4.044

Eraikuntza garaia

1919 aurretik5.805
1919-19496.812
1950-195914.119
1960-19699.773
1970-19796.689
1980-19894.216
1990-19994.715
2000-20092.319
2010-2015702
2016 eta geroago1.050

Berogailu mota

14.886
35.030
Urrutiko berogailu-sarea (Fernheizung) (3.451)Solairuko berogailua (Etagenheizung) (14.886)Bloke-berogailua (Blockheizung) (2.196)Berogailu zentrala (Zentralheizung) (35.030)Labe indibiduala (562)Berogailurik gabe (73)

Guztira 19.473 bizitegi-eraikin zeuden. Eraikinen gehiengoa etxe bakartua zen (8.105, % 41,6). Eraikinen artean, gehienek etxebizitza bakarra zuten (11.413).[4] Guztira 52.181 etxegune zeuden. Etxegune gehienak pertsona bakarrekoak ziren (27.219, % 52,2).[5]

19.473bizitegi-eraikin
52.181etxegune

Eraikin mota

8.105
3.043
7.719
Etxe bakartua (8.105)Etxe atxikia (bikoitza) (3.043)Ilarako etxea (7.719)Bestelako eraikin mota (616)

Etxebizitza kopurua eraikineko

11.413
1.836
3.666
2.287
Etxebizitza bakarra (11.413)2 etxebizitza (1.836)3-6 etxebizitza (3.666)7-12 etxebizitza (2.287)13 etxebizitza edo gehiago (276)

Etxegunearen tamaina

27.219
14.400
5.177
Pertsona bakarra (27.219)2 pertsona (14.400)3 pertsona (5.177)4 pertsona (3.514)5 pertsona (1.201)6 pertsona (672)

Hildesheimeko alkateen zerrenda

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Saint Godharden Baseliza

Nazioarteko interesa duten gertakariak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hildesheim, konpainia multinazional nabarmenak aurkitzen diren tokia da. Adibidez, Blaupunkt, Coca-Cola, Bosch, Krupp, Thyssen eta Fairchild.

Biztanle nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Galeria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ EIMA: Eskola-liburuetako onomastikaren, gertaera historikoen eta artelanen izenak. Zerrendak
  2. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabellen. Statistisches Bundesamt (Destatis) (kontsulta data: 2026-09-05).
  3. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Demografie. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  4. 1 2 3 (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Gebäude und Wohnungen. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.
  5. ↑ (Alemanez) Zensus 2022 – Regionaltabelle: Haushalte und Familien. Statistisches Bundesamt (Destatis) 2024-07-11.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea98.00099.000100.000101.000102.000103.000104.000105.000106.000201020132016201920222025HildesheimBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Hildesheim&oldid=11695023"(e)tik eskuratuta