Edukira joan

Hiis

Hiis
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiTarbeseko barrutia
Kantonamenducanton of Laloubère
Izen ofizialaHiis
Posta kodea65200
Geografia
Koordenatuak43°08′10″N 0°06′13″E / 43.1361°N 0.1036°E / 43.1361; 0.1036
Mapa
Azalera3,03 km²
Altitudea409 m, 579 m eta 461 m
MugakideakArcizac-Adour, Loucrup, Montgaillard, Vielle-Adour eta Visker
Demografia
Biztanleria268 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 151 (%56,3) (%43,7) 117 alt_right
Dentsitatea88 bizt/km²

Hiis (frantsesez eta ofizialki: Hiis) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 268 biztanle zituen 3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arcizac-Adour, Loucrup, Montgaillard, Vielle-Adour eta Visker.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
HiisHiis
Població amb 720 habitants (2000)Montgaillard (1,5 km)
Població amb 482 habitants (2000)Vielle-Adour (1,7 km)
Població amb 511 habitants (2000)Arcizac-Adour (2,3 km)
Població amb 311 habitants (2000)Bernac-Dessus (2,8 km)
Població amb 132 habitants (2000)Antist (3,0 km)
Població amb 210 habitants (2000)Loucrup (3,1 km)
Població amb 362 habitants (2000)Saint-Martin (3,2 km)
Població amb 330 habitants (2000)Visker (3,3 km)
Població amb 621 habitants (2000)Bernac-Debat (3,5 km)
Població amb 432 habitants (2000)Ordizan (3,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1058 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ossun udalerrian dago, 10,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1081 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2026ko uztailaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (19,1 °C) eta hotzena urtarrila (4,7 °C). Urteko prezipitazioa 1298 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (148 mm) eta lehorrena abuztua (76 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,9 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2020, 2022, 2023 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (13,4 °C) eta hotzena 1963 (9,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Hiis)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.7 5.3 8.1 10.2 13.9 17.2 19.0 19.1 15.9 12.6 7.9 5.5 11.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 121 103 104 131 132 98 85 76 85 100 148 117 1298
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,2+1,4+1,2+1,5+1,3+0,5+1,0−0,3+0,5+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Hiis udalerrian erroldatutako biztanleak 216 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 117 gizon, 151 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
4.27
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
8.55
 
70-74
 
6.62
11.97
 
65-69
 
12.58
11.97
 
60-64
 
3.31
0.00
 
55-59
 
12.58
4.27
 
50-54
 
3.31
4.27
 
45-49
 
3.31
8.55
 
40-44
 
9.93
4.27
 
35-39
 
6.62
8.55
 
30-34
 
15.89
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
6.62
8.55
 
10-14
 
6.62
4.27
 
5-9
 
12.58
20.51
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Hiis udalerrian 268 biztanle zeuden eta 112 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,39 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 29 kide bakarrekoak ziren, 39 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 29 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

268biztanle
112elkarbizitza-unitate
2,39lagun elkarbizitza-unitateko
88familia
29Bikotea seme-alabekin
39Bikotea seme-alabarik gabe etxean
15Guraso bakarrekoak
29Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 88 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (39). Guraso bakarreko 19 familietatik 19etan ama zen guraso bakarra. 44 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

39
29
19
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 123 etxebizitza zeuden. Horietatik 113 egoitza nagusi ziren, 2 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (105), eta apartamentuak gutxi ziren (17). Egoitza nagusietatik 84 beren jabearen bizilekuak ziren, 25 alokairuan zeuden, 3 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

123etxebizitza
113egoitza nagusi
105etxe
17apartamentu

Etxebizitza multzoa

113
Egoitza nagusia (113)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2)Hutsik (8)

Etxe mota

105
17
Etxea (105)Apartamentua (17)

Jabetza egoera

84
25
Jabeak (84)Alokairuan (25)HLM (3)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik27
1919-19455
1946-197010
1971-199030
1991-200516
2006-202023

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (64). 53 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 105 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 39 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 71tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela2
3 gela9
4 gela37
5 gela edo gehiago64

Berogailu mota

45
53
Gas sarea (2)Fuel-olioa (7)Elektrizitatea (45)Gas botila (6)Bestelakoak (53)

Aparkalekua eta ibilgailuak

105aparkalekua
39ibilgailu 1
71ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 156 biztanleetatik 126 aktibo ziren (% 80,8), horietako 117 lanean (% 75,0) eta 9 langabezian (aktiboen % 7,1).

15615-64 urteko biztanle
% 80,8aktibo
% 75,0lanean
% 7,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,0
25-54 urte% 90,1
55-64 urte% 73,3
Gizonak% 81,9
Emakumeak% 79,8

30 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,0), 5 erretiraturik zeuden (% 16,7) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,3).

Ez-aktiboak

% 40
% 17
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 15 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 117 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

15enplegu udalerrian
% 26,7soldatapeko
% 73,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.600 eurokoa zen.

25.600 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 5 eraikuntza enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 zurgina eta 1 iturgina.[13]

2000. urtean Hiis udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 180 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1946ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Tarbes-Lourdes-Pyrénées », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]