Edukira joan

Galhagòs

Galhagòs
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiArgelès-Gazosteko barrutia
Kantonamenducanton of Aucun
Izen ofizialaGaillagos
Posta kodea65400
Geografia
Koordenatuak42°58′53″N 0°10′33″W / 42.9814°N 0.1758°W / 42.9814; -0.1758
Mapa
Azalera8,46 km²
Altitudea900 m, 734 m, 1.617 m eta 1.161 m
MugakideakSalles, Arcizans-Dessus, Aucun eta Bun
Demografia
Biztanleria125 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 60 (%48) (%52) 65 alt_right
Dentsitatea15 bizt/km²

Galhagòs (okzitanieraz Galhagòs, frantsesez eta ofizialki: Gaillagos) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 125 biztanle zituen 8,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Salles, Arcizans-Dessus, Aucun eta Bun.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GaillagosGaillagos
Població amb 128 habitants (2000)Bun (1,6 km)
Població amb 256 habitants (2000)Aucun (1,7 km)
Població amb 68 habitants (2000)Sireix (2,4 km)
Població amb 74 habitants (2000)Estaing (4,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1248 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Arbiost udalerrian dago, 8,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1411,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (15,9 °C) eta hotzena urtarrila (1,8 °C). Urteko prezipitazioa 1236 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (148 mm) eta lehorrena abuztua (69 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,7 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,3 °C) eta hotzena 1963 (6,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Galhagòs)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.8 1.9 4.6 6.5 10.1 13.7 15.8 15.9 12.5 9.6 4.9 2.7 8.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 126 98 93 112 115 96 79 69 83 103 148 114 1236
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+0,3+1,5+1,3+1,3+1,1+0,1+0,4−0,8+0,4+0,6+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea01002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 65 gizon, 60 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
8.33
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
15.38
 
70-74
 
8.33
0.00
 
65-69
 
16.67
7.69
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
16.67
0.00
 
50-54
 
8.33
7.69
 
45-49
 
8.33
15.38
 
40-44
 
0.00
15.38
 
35-39
 
16.67
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
8.33
0.00
 
10-14
 
8.33
7.69
 
5-9
 
0.00
30.77
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Gaillagos udalerrian 125 biztanle zeuden eta 60 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,08 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 20 kide bakarrekoak ziren, 25 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

125biztanle
60elkarbizitza-unitate
2,08lagun elkarbizitza-unitateko
40familia
10Bikotea seme-alabekin
25Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
20Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 40 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (25). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 25 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

25
10
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 145 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (80), 59 egoitza nagusiekin alderatuta eta 6 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (139), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 53 beren jabearen bizilekuak ziren, 3 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

145etxebizitza
59egoitza nagusi
139etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

59
80
Egoitza nagusia (59)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (80)Hutsik (6)

Etxe mota

139
Etxea (139)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

53
Jabeak (53)Alokairuan (3)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik12
1919-19452
1946-19707
1971-199012
1991-200514
2006-202010

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (40). 28 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 44 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 21 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 37tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela3
3 gela2
4 gela13
5 gela edo gehiago40

Berogailu mota

7
16
6
28
Gas sarea (1)Fuel-olioa (7)Elektrizitatea (16)Gas botila (6)Bestelakoak (28)

Aparkalekua eta ibilgailuak

44aparkalekua
21ibilgailu 1
37ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 67 biztanleetatik 51 aktibo ziren (% 76,1), horietako 50 lanean (% 74,6) eta 1 langabezian (aktiboen % 2,0).

6715-64 urteko biztanle
% 76,1aktibo
% 74,6lanean
% 2,0langabezia-tasa

16 ez-aktibotik 6 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,5), 3 erretiraturik zeuden (% 18,8) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,8).

Ez-aktiboak

% 38
% 19
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 12 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 50 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

12enplegu udalerrian
% 8,3soldatapeko
% 91,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.290 eurokoa zen.

25.290 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 44 lanean zeuden (25 gizon eta 19 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an herrian zegoen saltoki bakarra administrazio publikoko enpresa batena zen.[13]

2000. urtean Gaillagos udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Arbeost_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]