Edukira joan

Fumay

Fumay
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Ardenak
BarrutiCharleville-Mézièreseko barrutia
Kantonamenducanton of Fumay
Izen ofizialaFumay
Posta kodea08170
Geografia
Koordenatuak49°59′37″N 4°42′25″E / 49.9936°N 4.7069°E / 49.9936; 4.7069
Mapa
Azalera37,56 km²
Altitudea112 m, 466 m eta 286 m
MugakideakHaybes, Revin eta Rocroi
Demografia
Biztanleria3.086 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.577 (%50,5) (%49,5) 1.545 alt_right
Dentsitatea82 bizt/km²
ville-fumay.net

Fumay Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.086 biztanle zituen 37,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Haybes, Revin eta Rocroi.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
FumayFumay
Població amb 2062 habitants (2000)Haybes (1,8 km)
Població amb 271 habitants (2000)Fépin (3,2 km)
Població amb 498 habitants (2000)Hargnies (6,6 km)
Població amb 226 habitants (2000)Anchamps (7,4 km)
Població amb 7687 habitants (2000)Revin (7,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 5,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 952 mm-koa da, urtarrilean 13,9 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Rocroi udalerrian dago, 15,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1210,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,6 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,6 °C) eta hotzena urtarrila (1,8 °C). Urteko prezipitazioa 1079 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (129 mm) eta lehorrena apirila (66 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,8 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (11,0 °C) eta hotzena 1996 (7,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Fumay)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.8 2.2 5.4 8.8 12.6 15.7 17.6 17.2 13.4 9.6 5.3 2.5 9.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 115 92 84 66 78 77 83 89 76 94 97 129 1079
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3+0,1+0,9+1,4+1,1+1,0+1,1+0,8−0,3−0,3+0,3+0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea10002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.545 gizon, 1.577 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.63
0.32
 
90-94
 
1.59
1.94
 
85-89
 
3.80
3.88
 
80-84
 
6.40
4.21
 
75-79
 
6.09
7.44
 
70-74
 
6.40
7.83
 
65-69
 
9.13
6.41
 
60-64
 
7.86
10.03
 
55-59
 
7.55
6.99
 
50-54
 
5.58
5.95
 
45-49
 
5.20
4.40
 
40-44
 
5.07
5.31
 
35-39
 
4.57
4.79
 
30-34
 
4.50
4.40
 
25-29
 
2.41
5.83
 
20-24
 
4.88
4.53
 
15-19
 
4.50
6.67
 
10-14
 
5.01
4.53
 
5-9
 
5.01
4.53
 
0-4
 
3.80
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Fumay udalerrian 2.967 biztanle zeuden eta 1.453 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

2.967biztanle
1.453elkarbizitza-unitate
2,04lagun elkarbizitza-unitateko
813familia
Udalerria
% 21
% 23
% 11
% 43
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 813 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (339). Guraso bakarreko 169 familietatik 150etan ama zen guraso bakarra. 451 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 164k seme-alaba bakarra zuten etxean, 115k bi, eta 83k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 305 bikoteetatik 32tan (% 10,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

339
305
169
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean451
Seme-alaba bat164
Bi seme-alaba115
Hiru seme-alaba67
Lau edo gehiago16

15 urte edo gehiago zituzten 2.671 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 64,0). 80 urte edo gehiagoko 280 biztanleetatik 225 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 55 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 12
40-54% 19
55-64% 26
65-79% 33
80 +% 41
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 57
40-54% 61
55-64% 64
65-79% 59
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,5 izatezko bikotean eta % 2,0 PACS bidez lotuta). % 29,8 ezkongabeak ziren, % 11,6 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 41,0
Ezkongabea% 29,8
Alarguna% 11,6
Izatezko bikotean% 9,5
Dibortziatuta% 6,1
PACS bidez lotuta% 2,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 41,1), eskulangileak (% 25,2), enplegatuak (% 11,6), erdi-mailako lanbideak (% 11,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 41,1) Ardenak departamenduko batez bestekoaren (% 34,7) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[10]

Udalerria
% 11
% 12
% 25
% 41
Ardenak
% 14
% 16
% 19
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.891 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.456 egoitza nagusi ziren, 80 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 355 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.442), eta apartamentuak gutxi ziren (413). Egoitza nagusietatik 874 beren jabearen bizilekuak ziren, 566 alokairuan zeuden, 244 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[11]

1.891etxebizitza
1.456egoitza nagusi
1.442etxe
413apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.456
355
Egoitza nagusia (1.456)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (80)Hutsik (355)

Etxe mota

1.442
413
Etxea (1.442)Apartamentua (413)

Jabetza egoera

874
566
244
Jabeak (874)Alokairuan (566)HLM (244)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (459).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik337
1919-1945289
1946-1970459
1971-1990175
1991-200561
2006-2020136

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (584). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.012 etxebizitzatan). 578 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 663 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 356tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela33
2 gela102
3 gela307
4 gela430
5 gela edo gehiago584

Berogailu mota

1.012
162
208
Gas sarea (1.012)Fuel-olioa (69)Elektrizitatea (162)Gas botila (6)Bestelakoak (208)

Aparkalekua eta ibilgailuak

578aparkalekua
663ibilgailu 1
356ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.770 biztanleetatik 1.236 aktibo ziren (% 69,8), horietako 927 lanean (% 52,4) eta 310 langabezian (aktiboen % 25,1).

1.77015-64 urteko biztanle
% 69,8aktibo
% 52,4lanean
% 25,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,0
25-54 urte% 84,5
55-64 urte% 52,1
Gizonak% 74,8
Emakumeak% 64,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 33,6
BEPC, brebeta% 40,7
CAP-BEP% 27,3
Batxilergoa% 20,2
Goi-mailako +2% 12,9
Goi-mailako +3/4% 7,9
Goi-mailako +5% 7,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 25,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

534 ez-aktibotik 108 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 20,2), 154 erretiraturik zeuden (% 28,8) eta 273 bestelako ez-aktibo ziren (% 51,1).

Ez-aktiboak

% 20
% 29
% 51
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 25
% 25
% 41
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.168 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 927 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.168enplegu udalerrian
% 91,7soldatapeko
% 8,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.000 eurokoa zen, eta biztanleen % 27 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.000 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.500 €
% 27,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,9

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 142 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 35 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 18 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 3 aldi baterako lan enpresak, 12 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 19 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 5 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 zapata-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, osasun-zentro 1 bat eta 2 botika zegoen.

2009an 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Fumay udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 393 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1999ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Rocroi », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]