Edukira joan

Esteil

Esteil
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiIssoireko barrutia
Kantonamenducanton of Jumeaux
Izen ofizialaEsteil
Posta kodea63570
Geografia
Koordenatuak45°27′10″N 3°21′59″E / 45.4528°N 3.3664°E / 45.4528; 3.3664
Mapa
Azalera4,55 km²
Altitudea515 m, 813 m eta 669 m
MugakideakAuzat-la-Combelle, La Chapelle-sur-Usson, Jumeaux, Lamontgie eta Saint-Jean-Saint-Gervais
Demografia
Biztanleria54 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 30 (%55,6) (%44,4) 24 alt_right
Dentsitatea12 bizt/km²
esteil.fr

Esteil (frantsesez eta ofizialki: Esteil) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 54 biztanle zituen 4,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Auzat-la-Combelle, La Chapelle-sur-Usson, Jumeaux, Lamontgie eta Saint-Jean-Saint-Gervais.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EsteilEsteil
Població amb 674 habitants (2000)Jumeaux (2,9 km)
Població amb 546 habitants (2000)Lamontgie (3,5 km)
Població amb 243 habitants (2000)Bansat (3,9 km)
Població amb 459 habitants (2000)Vézézoux (5,7 km)
Població amb 205 habitants (2000)Orsonnette (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 16,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 768 mm-koa da, urtarrilean 8,6 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Issoire udalerrian dago, 12,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 610,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 2005ko urtarrilaren 30an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,0 °C) eta hotzena urtarrila (1,5 °C). Urteko prezipitazioa 967 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (106 mm) eta lehorrena otsaila (58 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,9 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,3 °C) eta hotzena 1963 (7,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Esteil)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.5 2.0 5.1 8.1 12.2 16.0 18.0 17.5 13.1 9.7 5.1 2.3 9.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 58 58 84 106 90 81 86 89 93 94 66 967
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,5+0,6+0,7+0,9+1,1+0,4+0,6−1,0−0,2+0,3+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 24 gizon, 30 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
20.00
0.00
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
0.00
25.00
 
65-69
 
0.00
25.00
 
60-64
 
40.00
0.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
25.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
25.00
 
25-29
 
20.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
20.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Esteil udalerrian 54 biztanle zeuden eta 36 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,50 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 24 kide bakarrekoak ziren, 6 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 6 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

54biztanle
36elkarbizitza-unitate
1,50lagun elkarbizitza-unitateko
12familia
6Bikotea seme-alabekin
6Bikotea seme-alabarik gabe etxean
24Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 12 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (6). 6 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

6
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 54 etxebizitza zeuden. Horietatik 30 egoitza nagusi ziren, 13 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (51), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 28 beren jabearen bizilekuak ziren, 1 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

54etxebizitza
30egoitza nagusi
51etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

30
13
11
Egoitza nagusia (30)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (13)Hutsik (11)

Etxe mota

51
Etxea (51)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

28
Jabeak (28)Alokairuan (1)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik6
1919-19454
1946-197012
1971-19904
1991-20053
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (15). 14 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 25 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 15 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 13tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela8
4 gela7
5 gela edo gehiago15

Berogailu mota

9
7
14
Fuel-olioa (9)Elektrizitatea (7)Bestelakoak (14)

Aparkalekua eta ibilgailuak

25aparkalekua
15ibilgailu 1
13ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 30 biztanleetatik 21 aktibo ziren (% 70,0), horietako 17 lanean (% 56,7) eta 4 langabezian (aktiboen % 19,0).

3015-64 urteko biztanle
% 70,0aktibo
% 56,7lanean
% 19,0langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 11,1), 6 erretiraturik zeuden (% 66,7) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 11
% 67
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 5 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 17 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

5enplegu udalerrian
% 20,0soldatapeko
% 80,0ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 45 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (13 gizon eta 11 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2000. urtean Esteil udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Issoire », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]