Edukira joan

Espartignac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Espartignac
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCorrèze
Izen ofizialaEspartignac
Posta kodea19140
Geografia
Koordenatuak45°24′53″N 1°35′44″E / 45.4147°N 1.5956°E / 45.4147; 1.5956
Mapa
Azalera14,03 km²
Altitudea350 m, 292 m, 472 m eta 397 m
MugakideakCondat-sur-Ganaveix, Eyburie, Lagraulière, Perpezac-le-Noir, Pierrefitte, Saint-Jal, Uzerche eta Vigeois
Demografia
Biztanleria407 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 205 (%50) (%50) 205 alt_right
Dentsitatea29 bizt/km²
espartignac.correze.net

Espartignac (frantsesez eta ofizialki: Espartignac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 407 biztanle zituen 14 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Condat-sur-Ganaveix, Eyburie, Lagraulière, Perpezac-le-Noir, Pierrefitte, Saint-Jal, Uzerche eta Vigeois.

Mapa
Espartignac eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
EspartignacEspartignac
Població amb 3195 habitants (2000)Uzerche (2,8 km)
Població amb 79 habitants (2000)Pierrefitte (4,2 km)
Població amb 637 habitants (2000)Saint-Jal (4,3 km)
Població amb 489 habitants (2000)Eyburie (5,9 km)
Població amb 650 habitants (2000)Saint-Ybard (6,8 km)
Població amb 1115 habitants (2000)Vigeois (7,2 km)
Població amb 1060 habitants (2000)Lagraulière (7,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 4,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1257 mm-koa da, urtarrilean 13 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Uzerche udalerrian dago, 3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1097,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,4 °C) eta hotzena urtarrila (4,1 °C). Urteko prezipitazioa 1162 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (120 mm) eta lehorrena uztaila (73 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,7 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,9 °C) eta hotzena 1963 (9,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Espartignac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.1 4.5 7.7 10.2 14.0 17.6 19.4 19.1 15.2 11.9 7.3 4.9 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 107 88 87 106 101 88 73 80 88 103 120 120 1162
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,4+1,2+1,2+1,5+1,7+0,9+1,3−0,6−0,1+0,1+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Espartignac udalerrian erroldatutako biztanleak 367 ziren. Familiak 163 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 67 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 205 gizon, 205 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
4.88
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
2.44
2.44
 
80-84
 
7.32
4.39
 
75-79
 
2.44
9.76
 
70-74
 
0.00
2.44
 
65-69
 
12.20
9.76
 
60-64
 
7.32
17.07
 
55-59
 
12.20
7.32
 
50-54
 
6.83
7.32
 
45-49
 
4.88
9.27
 
40-44
 
4.39
0.00
 
35-39
 
9.76
6.83
 
30-34
 
2.44
0.00
 
25-29
 
6.83
2.44
 
20-24
 
2.44
6.83
 
15-19
 
2.44
2.44
 
10-14
 
2.44
2.44
 
5-9
 
4.39
4.39
 
0-4
 
9.27
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Espartignac udalerrian 407 biztanle zeuden eta 188 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,16 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 42,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,3 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

407biztanle
188elkarbizitza-unitate
2,16lagun elkarbizitza-unitateko
136familia
Udalerria
% 28
% 43
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 136 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (80). Guraso bakarreko 4 familietatik 4etan ama zen guraso bakarra. 80 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

80
52
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 40,4), eskulangileak (% 18,6), enplegatuak (% 18,1), erdi-mailako lanbideak (% 8,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 40,4) Corrèze departamenduko batez bestekoaren (% 38,9) gainetik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,8).[10]

Udalerria
% 18
% 19
% 40
Corrèze
% 14
% 15
% 14
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 244 etxebizitza zeuden. Horietatik 192 egoitza nagusi ziren, 25 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (231), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 164 beren jabearen bizilekuak ziren, 23 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[11]

244etxebizitza
192egoitza nagusi
231etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

192
25
27
Egoitza nagusia (192)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (25)Hutsik (27)

Etxe mota

231
Etxea (231)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

164
23
Jabeak (164)Alokairuan (23)HLM (4)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (67).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik29
1919-194518
1946-197030
1971-199067
1991-200518
2006-202029

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (102). 94 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 157 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 68 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 108tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela4
3 gela30
4 gela56
5 gela edo gehiago102

Berogailu mota

45
39
94
Gas sarea (2)Fuel-olioa (45)Elektrizitatea (39)Gas botila (11)Bestelakoak (94)

Aparkalekua eta ibilgailuak

157aparkalekua
68ibilgailu 1
108ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 229 biztanleetatik 179 aktibo ziren (% 78,2), horietako 165 lanean (% 72,1) eta 15 langabezian (aktiboen % 8,4).

22915-64 urteko biztanle
% 78,2aktibo
% 72,1lanean
% 8,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,1
25-54 urte% 95,0
55-64 urte% 57,4
Gizonak% 79,7
Emakumeak% 77,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 8,3
Batxilergoa% 20,5
Goi-mailako +2% 3,2
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

49 ez-aktibotik 13 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,5), 21 erretiraturik zeuden (% 42,9) eta 15 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,6).

Ez-aktiboak

% 27
% 43
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 32
% 29
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 60 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 165 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

60enplegu udalerrian
% 68,3soldatapeko
% 33,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.910 eurokoa zen.

26.910 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Espartignac udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 741 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1996ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Uzerche », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Espartignac&oldid=11341344"(e)tik eskuratuta