Edukira joan

Cognat-Lyonne

Cognat-Lyonne
Cognat-Lyonne
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
BarrutiVichyko barrutia
Kantonamenducanton of Escurolles
Izen ofizialaCognat-Lyonne
Cognat
Jatorrizko izenaCognat-Lyonne
Posta kodea03110
Geografia
Koordenatuak46°06′30″N 3°18′37″E / 46.1083°N 3.3103°E / 46.1083; 3.3103
Mapa
Azalera12,51 km²
Altitudea308 m, 368 m eta 333 m
MugakideakBiozat, Charmes, Escurolles, Espinasse-Vozelle, Monteignet-sur-l'Andelot eta Serbannes
Demografia
Biztanleria706 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 355 (%50,3) (%49,7) 351 alt_right
Dentsitatea56 bizt/km²
intramuros.org…

Cognat-Lyonne Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 706 biztanle zituen 12,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Biozat, Charmes, Escurolles, Espinasse-Vozelle, Monteignet-sur-l'Andelot eta Serbannes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Cognat-LyonneCognat-Lyonne
Població amb 717 habitants (2000)Serbannes (3,8 km)
Població amb 707 habitants (2000)Biozat (4,5 km)
Població amb 723 habitants (2000)Escurolles (5,3 km)
Població amb 1301 habitants (2000)Brugheas (5,5 km)
Població amb 337 habitants (2000)Charmes (5,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 4,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 772 mm-koa da, urtarrilean 9,4 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Charmes_(Allier) udalerrian dago, 7,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 675,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,7 °C) eta hotzena urtarrila (3,2 °C). Urteko prezipitazioa 779 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (83 mm) eta lehorrena otsaila (41 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,39 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (8,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Cognat-Lyonne)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.2 3.7 7.0 9.9 14.0 17.7 19.7 19.4 15.0 11.4 6.6 3.9 11.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 53 41 47 65 83 71 74 77 68 70 74 57 779
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,5+1,5+1,6+1,8+2,0+1,5+2,0+0,4+0,9+1,1+1,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea4005006007008009001000110012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 351 gizon, 355 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.14
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
2.56
 
80-84
 
3.94
3.70
 
75-79
 
2.54
3.99
 
70-74
 
5.35
9.40
 
65-69
 
6.48
8.26
 
60-64
 
7.89
3.99
 
55-59
 
6.76
7.12
 
50-54
 
5.63
4.84
 
45-49
 
2.82
6.27
 
40-44
 
5.92
7.69
 
35-39
 
9.30
8.26
 
30-34
 
9.01
1.42
 
25-29
 
7.89
4.56
 
20-24
 
1.41
4.56
 
15-19
 
4.51
7.69
 
10-14
 
4.79
6.55
 
5-9
 
14.08
7.98
 
0-4
 
1.69
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cognat-Lyonne udalerrian 706 biztanle zeuden eta 308 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,29 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

706biztanle
308elkarbizitza-unitate
2,29lagun elkarbizitza-unitateko
223familia
Udalerria
% 26
% 38
% 8
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 223 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (118). Guraso bakarreko 25 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 123 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 20k seme-alaba bakarra zuten etxean, 68k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[10]

118
80
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean123
Seme-alaba bat20
Bi seme-alaba68
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 571 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 51,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 9
40-54% 11
55-64% 13
65-79% 21
80 +% 52
Bikotean bizi da
15-24% 2
25-39% 81
40-54% 77
55-64% 81
65-79% 75
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,5 izatezko bikotean eta % 10,2 PACS bidez lotuta). % 19,1 ezkongabeak ziren, % 6,5 alargunak eta % 5,8 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 44,8
Ezkongabea% 19,1
Izatezko bikotean% 13,5
PACS bidez lotuta% 10,2
Alarguna% 6,5
Dibortziatuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,5), eskulangileak (% 26,0), erdi-mailako lanbideak (% 17,9), enplegatuak (% 14,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,5) Allier departamenduko batez bestekoaren (% 39,9) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,2).[10]

Udalerria
% 18
% 15
% 26
% 30
Allier
% 12
% 15
% 15
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 358 etxebizitza zeuden. Horietatik 305 egoitza nagusi ziren, 19 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 35 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (356), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 264 beren jabearen bizilekuak ziren, 35 alokairuan zeuden, 16 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

358etxebizitza
305egoitza nagusi
356etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

305
35
Egoitza nagusia (305)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (19)Hutsik (35)

Etxe mota

356
Etxea (356)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

264
35
Jabeak (264)Alokairuan (35)HLM (16)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (65).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik47
1919-194522
1946-197042
1971-199065
1991-200558
2006-202050

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (182). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (105 etxebizitzatan). 274 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 104 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 192tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela24
4 gela95
5 gela edo gehiago182

Berogailu mota

72
105
98
Gas sarea (7)Fuel-olioa (72)Elektrizitatea (105)Gas botila (24)Bestelakoak (98)

Aparkalekua eta ibilgailuak

274aparkalekua
104ibilgailu 1
192ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 414 biztanleetatik 339 aktibo ziren (% 81,9), horietako 320 lanean (% 77,3) eta 19 langabezian (aktiboen % 5,6).

41415-64 urteko biztanle
% 81,9aktibo
% 77,3lanean
% 5,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,0
25-54 urte% 97,3
55-64 urte% 67,0
Gizonak% 82,2
Emakumeak% 81,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 7,1
CAP-BEP% 4,3
Batxilergoa% 5,7
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

75 ez-aktibotik 33 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,0), 28 erretiraturik zeuden (% 37,3) eta 14 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,7).

Ez-aktiboak

% 44
% 37
% 19
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 32
% 23
% 30
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 67 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 320 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

67enplegu udalerrian
% 62,7soldatapeko
% 35,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.050 eurokoa zen.

26.050 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 9 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.[13]

2000. urtean Cognat-Lyonne udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 924 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1995ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Charmes_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]