Edukira joan

Chirassimont

Chirassimont
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
BarrutiRoanneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Symphorien-de-Lay
Izen ofizialaChirassimont
Posta kodea42114
Geografia
Koordenatuak45°54′49″N 4°17′07″E / 45.9136°N 4.2853°E / 45.9136; 4.2853
Mapa
Azalera10,69 km²
Altitudea469 m, 764 m eta 573 m
MugakideakFourneaux, Machézal, Sainte-Colombe-sur-Gand, Saint-Cyr-de-Valorges eta Saint-Just-la-Pendue
Demografia
Biztanleria387 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 157 (%40,5) (%59,5) 231 alt_right
Dentsitatea36 bizt/km²
chirassimont.fr

Chirassimont Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 387 biztanle zituen 10,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Fourneaux, Machézal, Sainte-Colombe-sur-Gand, Saint-Cyr-de-Valorges eta Saint-Just-la-Pendue.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChirassimontChirassimont
Població amb 407 habitants (2000)Machézal (1,6 km)
Població amb 634 habitants (2000)Fourneaux (2,8 km)
Població amb 59404 habitants (2000)Les Abymes (4,1 km)
Població amb 27193 habitants (2000)Le Gosier (4,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 880 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Machézal udalerrian dago, 2,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 819,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,7 °C-koa da, 2020ko uztailaren 31an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,1 °C) eta hotzena urtarrila (3,0 °C). Urteko prezipitazioa 813 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (85 mm) eta lehorrena otsaila (42 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,44 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chirassimont)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.0 3.5 6.9 10.0 14.1 18.1 20.1 19.7 15.4 11.5 6.7 3.8 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 50 42 44 64 85 78 77 77 74 84 84 55 813
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,6+1,8+1,9+1,8+2,2+1,6+2,1+0,5+1,0+1,3+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea300600900120015001800210024001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 231 gizon, 157 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
2.16
 
85-89
 
0.00
4.76
 
80-84
 
0.00
4.33
 
75-79
 
0.00
6.93
 
70-74
 
13.38
13.85
 
65-69
 
9.55
6.49
 
60-64
 
10.19
11.69
 
55-59
 
9.55
2.16
 
50-54
 
6.37
11.26
 
45-49
 
6.37
6.49
 
40-44
 
0.00
4.33
 
35-39
 
9.55
2.16
 
30-34
 
6.37
6.49
 
25-29
 
6.37
4.33
 
20-24
 
7.01
4.33
 
15-19
 
0.00
2.16
 
10-14
 
3.18
0.00
 
5-9
 
3.18
6.06
 
0-4
 
8.92
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chirassimont udalerrian 387 biztanle zeuden eta 195 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 37,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

387biztanle
195elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
117familia
Udalerria
% 22
% 38
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 117 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (74). 89 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

74
43
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,5), eskulangileak (% 16,4), goi-mailako langileak (% 12,8), erdi-mailako lanbideak (% 10,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,5) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,6).[10]

Udalerria
% 13
% 11
% 11
% 16
% 38
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 243 etxebizitza zeuden. Horietatik 190 egoitza nagusi ziren, 25 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (220), eta apartamentuak gutxi ziren (23). Egoitza nagusietatik 152 beren jabearen bizilekuak ziren, 35 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

243etxebizitza
190egoitza nagusi
220etxe
23apartamentu

Etxebizitza multzoa

190
25
27
Egoitza nagusia (190)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (25)Hutsik (27)

Etxe mota

220
23
Etxea (220)Apartamentua (23)

Jabetza egoera

152
35
Jabeak (152)Alokairuan (35)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (106).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik106
1919-194522
1946-197017
1971-199018
1991-200512
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (93). 92 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 141 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 85 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 83tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela31
4 gela61
5 gela edo gehiago93

Berogailu mota

50
45
92
Fuel-olioa (50)Elektrizitatea (45)Gas botila (2)Bestelakoak (92)

Aparkalekua eta ibilgailuak

141aparkalekua
85ibilgailu 1
83ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 243 biztanleetatik 205 aktibo ziren (% 84,4), horietako 186 lanean (% 76,5) eta 19 langabezian (aktiboen % 9,3).

24315-64 urteko biztanle
% 84,4aktibo
% 76,5lanean
% 9,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 62,2
25-54 urte% 96,2
55-64 urte% 63,3
Gizonak% 85,9
Emakumeak% 82,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,1
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 11,6
Batxilergoa% 10,5
Goi-mailako +2% 9,1
Goi-mailako +3/4% 5,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

38 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 36,8), 15 erretiraturik zeuden (% 39,5) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,7).

Ez-aktiboak

% 37
% 39
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 18
% 19
% 27
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 75 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 186 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

75enplegu udalerrian
% 57,3soldatapeko
% 42,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.680 eurokoa zen.

25.680 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.800 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 zurgina.[13]

2000. urtean Chirassimont udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 969 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1995ko abenduaren 1an eta 2021ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Machézal », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]