Edukira joan

Chavaroux

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chavaroux
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
BarrutiRiomeko barrutia
Kantonamenducanton of Ennezat
Izen ofizialaChavaroux
Posta kodea63720
Geografia
Koordenatuak45°51′04″N 3°15′34″E / 45.8511°N 3.2594°E / 45.8511; 3.2594
Mapa
Azalera3,98 km²
Altitudea323 m, 366 m eta 335 m
MugakideakChappes, Entraigues, Joze, Lussat eta Les Martres-d'Artière
Demografia
Biztanleria529 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 250 (%48,1) (%51,9) 270 alt_right
Dentsitatea133 bizt/km²

Chavaroux (frantsesez eta ofizialki: Chavaroux) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 529 biztanle zituen 4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chappes, Entraigues, Joze, Lussat eta Les Martres-d'Artière.

Mapa
Chavaroux eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChavarouxChavaroux
Població amb 842 habitants (2000)Lussat (3,2 km)
Població amb 1027 habitants (2000)Joze (3,5 km)
Població amb 1453 habitants (2000)Chappes (3,7 km)
Població amb 653 habitants (2000)Entraigues (4,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 16,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 650 mm-koa da, urtarrilean 7,7 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Clermont-Ferrand udalerrian dago, 11,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 563,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 26an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -29 °C-koa da, 1929ko otsailaren 14an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,6 °C) eta hotzena urtarrila (3,9 °C). Urteko prezipitazioa 682 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (77 mm) eta lehorrena otsaila (29 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2015, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (13,2 °C) eta hotzena 1963 (9,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chavaroux)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.9 4.5 7.8 10.7 14.8 18.5 20.6 20.2 16.0 12.2 7.4 4.7 11.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 37 29 35 58 77 74 74 72 65 61 60 40 682
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,1+1,2+1,2+1,4+1,5+1,0+1,5−0,1+0,6+0,9+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 270 gizon, 250 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
5.56
 
75-79
 
2.00
0.00
 
70-74
 
8.00
3.70
 
65-69
 
2.00
0.00
 
60-64
 
0.00
5.56
 
55-59
 
6.00
22.22
 
50-54
 
14.00
5.56
 
45-49
 
6.00
3.70
 
40-44
 
6.00
7.41
 
35-39
 
2.00
12.96
 
30-34
 
18.00
5.56
 
25-29
 
6.00
5.56
 
20-24
 
4.00
3.70
 
15-19
 
8.00
1.85
 
10-14
 
4.00
7.41
 
5-9
 
4.00
9.26
 
0-4
 
10.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chavaroux udalerrian 515 biztanle zeuden eta 210 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,45 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 41,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

515biztanle
210elkarbizitza-unitate
2,45lagun elkarbizitza-unitateko
164familia
Udalerria
% 42
% 34
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 164 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (88). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 81 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 44k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

71
88
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean81
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba44
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 23,8), erdi-mailako lanbideak (% 21,4), erretiratuak (% 14,8), goi-mailako langileak (% 14,3). Talde nagusia (eskulangileak, % 23,8) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 13,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 12
% 14
% 21
% 14
% 24
% 15
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 212 etxebizitza zeuden. Horietatik 208 egoitza nagusi ziren, 0 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (203), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 175 beren jabearen bizilekuak ziren, 30 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

212etxebizitza
208egoitza nagusi
203etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

208
Egoitza nagusia (208)Hutsik (4)

Etxe mota

203
Etxea (203)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

175
30
Jabeak (175)Alokairuan (30)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (64).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik21
1919-19457
1946-197015
1971-199064
1991-200550
2006-202048

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (122). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (84 etxebizitzatan). 185 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 56 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 139tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela14
4 gela66
5 gela edo gehiago122

Berogailu mota

62
17
84
42
Gas sarea (62)Fuel-olioa (17)Elektrizitatea (84)Gas botila (2)Bestelakoak (42)

Aparkalekua eta ibilgailuak

185aparkalekua
56ibilgailu 1
139ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 341 biztanleetatik 283 aktibo ziren (% 83,0), horietako 266 lanean (% 78,0) eta 17 langabezian (aktiboen % 6,0).

34115-64 urteko biztanle
% 83,0aktibo
% 78,0lanean
% 6,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,5
25-54 urte% 95,3
55-64 urte% 71,2
Gizonak% 83,8
Emakumeak% 83,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,1
BEPC, brebeta% 12,5
CAP-BEP% 3,0
Batxilergoa% 10,8
Goi-mailako +2% 3,4
Goi-mailako +3/4% 3,3
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

58 ez-aktibotik 29 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,0), 11 erretiraturik zeuden (% 19,0) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,3).

Ez-aktiboak

% 50
% 19
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 23
% 27
% 19
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 54 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 266 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

54enplegu udalerrian
% 72,2soldatapeko
% 27,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.750 eurokoa zen.

28.750 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.040 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Chavaroux udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1923ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Clermont-Ferrand », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chavaroux&oldid=11340553"(e)tik eskuratuta