Edukira joan

Chanhac

Chanhac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiBrioudeko barrutia
Kantonamenducanton of Brioude-Sud
Izen ofizialaChaniat
Posta kodea43100
Geografia
Koordenatuak45°18′59″N 3°29′05″E / 45.3164°N 3.4847°E / 45.3164; 3.4847
Mapa
Azalera13,93 km²
Altitudea454 m, 869 m eta 619 m
MugakideakAgnat, Champagnac-le-Vieux, Fontannes, Javaugues, Lamothe, Lavaudieu eta Saint-Didier-sur-Doulon
Demografia
Biztanleria164 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 69 (%41,6) (%58,4) 97 alt_right
Dentsitatea12 bizt/km²

Chanhac (okzitanieraz Chanhac, frantsesez eta ofizialki: Chaniat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 164 biztanle zituen 13,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Agnat, Champagnac-le-Vieux, Fontannes, Javaugues, Lamothe, Lavaudieu eta Saint-Didier-sur-Doulon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChaniatChaniat
Població amb 193 habitants (2000)Javaugues (3,1 km)
Població amb 189 habitants (2000)Agnat (4,1 km)
Població amb 869 habitants (2000)Lamothe (4,9 km)
Població amb 1119 habitants (2000)Fontannes (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 805 mm-koa da, urtarrilean 9,1 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Didier-sur-Doulon udalerrian dago, 2,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 813,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,2 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,5 °C) eta hotzena urtarrila (1,8 °C). Urteko prezipitazioa 705 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (82 mm) eta lehorrena otsaila (34 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,16 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,2 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2015, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (11,1 °C) eta hotzena 1985 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chanhac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.8 2.3 5.4 8.3 12.4 16.4 18.5 17.9 13.5 10.1 5.4 2.6 9.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 41 34 35 61 82 73 63 68 71 70 66 43 705
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,1−0,5+0,6+0,7+0,9+1,3+0,6+0,8−0,8−0,2+0,2+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 97 gizon, 69 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
5.15
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
5.15
 
80-84
 
7.25
0.00
 
75-79
 
0.00
14.43
 
70-74
 
7.25
0.00
 
65-69
 
14.49
5.15
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
0.00
10.31
 
50-54
 
14.49
5.15
 
45-49
 
14.49
5.15
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
19.59
 
30-34
 
27.54
5.15
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
10.31
 
5-9
 
0.00
14.43
 
0-4
 
14.49
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chaniat udalerrian 164 biztanle zeuden eta 77 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 29 kide bakarrekoak ziren, 19 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 24 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

164biztanle
77elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
43familia
24Bikotea seme-alabekin
19Bikotea seme-alabarik gabe etxean
29Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 43 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (24). 24 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

19
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 131 etxebizitza zeuden. Horietatik 78 egoitza nagusi ziren, 30 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (121), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 61 beren jabearen bizilekuak ziren, 15 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

131etxebizitza
78egoitza nagusi
121etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

78
30
23
Egoitza nagusia (78)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (30)Hutsik (23)

Etxe mota

121
Etxea (121)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

61
15
Jabeak (61)Alokairuan (15)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik20
1919-19459
1946-197010
1971-199013
1991-200510
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (46). 45 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 60 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 31 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 39tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela1
3 gela9
4 gela19
5 gela edo gehiago46

Berogailu mota

18
13
45
Fuel-olioa (18)Elektrizitatea (13)Gas botila (2)Bestelakoak (45)

Aparkalekua eta ibilgailuak

60aparkalekua
31ibilgailu 1
39ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 96 biztanleetatik 82 aktibo ziren (% 85,4), horietako 75 lanean (% 78,1) eta 7 langabezian (aktiboen % 8,5).

9615-64 urteko biztanle
% 85,4aktibo
% 78,1lanean
% 8,5langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,7), 4 erretiraturik zeuden (% 28,6) eta 5 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,7).

Ez-aktiboak

% 36
% 29
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 24 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 75 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

24enplegu udalerrian
% 16,7soldatapeko
% 83,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.480 eurokoa zen.

24.480 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.140 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 iturgina.[13]

2000. urtean Chaniat udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2006ko urtarrilaren 1an eta 2022ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint Didier sur Doulon », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]