Edukira joan

Chalaux

Chalaux
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Nièvre
BarrutiClamecyko barrutia
Kantonamenducanton of Lormes
Izen ofizialaChalaux
Posta kodea58140
Geografia
Koordenatuak47°20′20″N 3°54′42″E / 47.3389°N 3.9117°E / 47.3389; 3.9117
Mapa
Azalera10,19 km²
Altitudea278 m, 557 m eta 381 m
MugakideakMarigny-l'Église eta Saint-Martin-du-Puy
Demografia
Biztanleria89 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 39 (%44,8) (%55,2) 48 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²

Chalaux Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 89 biztanle zituen 10,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Marigny-l'Église eta Saint-Martin-du-Puy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChalauxChalaux
Població amb 103 habitants (2000)Empury (7,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da, 16,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1066 mm-koa da, urtarrilean 13,4 euri-egun eta uztailean 8,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lormes udalerrian dago, 8,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1071,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,1 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,0 °C) eta hotzena urtarrila (2,7 °C). Urteko prezipitazioa 1266 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (142 mm) eta lehorrena abuztua (83 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1963 (8,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chalaux)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.7 3.0 6.3 9.4 13.4 17.0 19.0 18.6 14.4 10.7 6.1 3.4 10.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 129 102 99 95 107 87 84 83 93 112 133 142 1266
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,3+1,4+1,3+1,5+1,6+1,1+1,50,0+0,4+1,0+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Chalaux udalerrian erroldatutako biztanleak 69 ziren. Familiak 45 ziren, horien artean 22 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea020040060080010001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 48 gizon, 39 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
10.42
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
12.82
0.00
 
75-79
 
0.00
10.42
 
70-74
 
0.00
10.42
 
65-69
 
23.08
10.42
 
60-64
 
0.00
18.75
 
55-59
 
12.82
0.00
 
50-54
 
12.82
0.00
 
45-49
 
12.82
10.42
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
12.82
10.42
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
18.75
 
10-14
 
12.82
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chalaux udalerrian 89 biztanle zeuden eta 51 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,75 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 25 kide bakarrekoak ziren, 13 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 8 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

89biztanle
51elkarbizitza-unitate
1,75lagun elkarbizitza-unitateko
25familia
8Bikotea seme-alabekin
13Bikotea seme-alabarik gabe etxean
4Guraso bakarrekoak
25Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 25 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (13). Guraso bakarreko 4 familietatik 4etan ama zen guraso bakarra. 17 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

13
8
4
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 103 etxebizitza zeuden. Horietatik 51 egoitza nagusi ziren, 46 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (100), eta apartamentuak gutxi ziren (0). Egoitza nagusietatik 44 beren jabearen bizilekuak ziren, 2 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

103etxebizitza
51egoitza nagusi
100etxe
0apartamentu

Etxebizitza multzoa

51
46
Egoitza nagusia (51)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (46)Hutsik (6)

Etxe mota

100
Etxea (100)

Jabetza egoera

44
5
Jabeak (44)Alokairuan (2)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik38
1919-19455
1946-19703
1971-19903
1991-20050
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (26). 28 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 39 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 29 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 19tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela4
3 gela12
4 gela7
5 gela edo gehiago26

Berogailu mota

13
6
28
Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (6)Gas botila (3)Bestelakoak (28)

Aparkalekua eta ibilgailuak

39aparkalekua
29ibilgailu 1
19ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 44 biztanleetatik 36 aktibo ziren (% 81,8), horietako 34 lanean (% 77,3) eta 2 langabezian (aktiboen % 5,6).

4415-64 urteko biztanle
% 81,8aktibo
% 77,3lanean
% 5,6langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 5 erretiraturik zeuden (% 55,6) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 11,1).

Ez-aktiboak

% 33
% 56
% 11
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 15 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 34 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

15enplegu udalerrian
% 53,3soldatapeko
% 46,7ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (13 gizon eta 10 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 17 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.[13]

2000. urtean Chalaux udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1983ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Lormes_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]