Edukira joan

Chagnon

Chagnon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Loira
BarrutiSaint-Étienneko barrutia
Kantonamenducanton of La Grand-Croix
Izen ofizialaChagnon
Posta kodea42800
Geografia
Koordenatuak45°32′05″N 4°33′11″E / 45.5347°N 4.5531°E / 45.5347; 4.5531
Mapa
Azalera2,48 km²
Altitudea300 m, 518 m eta 421 m
MugakideakValfleury, Cellieu, Genilac eta Saint-Romain-en-Jarez
Demografia
Biztanleria527 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 259 (%49) (%51) 270 alt_right
Dentsitatea213 bizt/km²
chagnon42.fr

Chagnon Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 527 biztanle zituen 2,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Valfleury, Cellieu, Genilac eta Saint-Romain-en-Jarez.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChagnonChagnon
Població amb 1520 habitants (2000)Cellieu (1,6 km)
Població amb 3620 habitants (2000)Genilac (2,2 km)
Població amb 4494 habitants (2000)Lorette (3,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 765 mm-koa da, urtarrilean 8,5 euri-egun eta uztailean 5,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Chamond udalerrian dago, 5,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 681,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,9 °C) eta hotzena urtarrila (2,3 °C). Urteko prezipitazioa 867 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (91 mm) eta lehorrena otsaila (45 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,42 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,8 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,0 °C) eta hotzena 1963 (7,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chagnon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.3 2.7 5.9 8.9 12.9 16.8 18.9 18.7 14.4 10.7 5.9 3.3 10.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 53 45 47 68 91 84 82 82 79 90 89 58 867
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,6+1,7+1,8+1,7+2,0+1,4+1,9+0,3+0,8+1,1+1,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,8 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2002503003504004505005501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 270 gizon, 259 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
3.70
 
70-74
 
1.93
11.11
 
65-69
 
7.72
1.85
 
60-64
 
9.65
11.11
 
55-59
 
7.72
11.11
 
50-54
 
9.65
7.41
 
45-49
 
5.79
3.70
 
40-44
 
15.06
3.70
 
35-39
 
1.93
5.56
 
30-34
 
11.58
9.26
 
25-29
 
1.93
3.70
 
20-24
 
0.00
9.26
 
15-19
 
11.58
7.41
 
10-14
 
7.72
9.26
 
5-9
 
3.86
1.85
 
0-4
 
3.86
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chagnon udalerrian 527 biztanle zeuden eta 215 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,45 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,7). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 21,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

527biztanle
215elkarbizitza-unitate
2,45lagun elkarbizitza-unitateko
164familia
Udalerria
% 37
% 30
% 9
% 21
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 164 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (79). Guraso bakarreko 20 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 75 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 45k seme-alaba bakarra zuten etxean, 34k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

65
79
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean75
Seme-alaba bat45
Bi seme-alaba34
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 21,4), erdi-mailako lanbideak (% 20,9), enplegatuak (% 18,6), eskulangileak (% 11,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 21,4) Loira departamenduko batez bestekoaren (% 33,7) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,7).[10]

Udalerria
% 9
% 9
% 21
% 19
% 12
% 21
Loira
% 9
% 15
% 14
% 16
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 237 etxebizitza zeuden. Horietatik 218 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (226), eta apartamentuak gutxi ziren (9). Egoitza nagusietatik 179 beren jabearen bizilekuak ziren, 35 alokairuan zeuden, 7 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

237etxebizitza
218egoitza nagusi
226etxe
9apartamentu

Etxebizitza multzoa

218
Egoitza nagusia (218)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6)Hutsik (12)

Etxe mota

226
Etxea (226)Apartamentua (9)

Jabetza egoera

179
35
Jabeak (179)Alokairuan (35)HLM (7)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (61).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik42
1919-194511
1946-197017
1971-199042
1991-200561
2006-202041

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (120). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (79 etxebizitzatan). 188 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 70 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 140tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela9
3 gela28
4 gela61
5 gela edo gehiago120

Berogailu mota

59
79
66
Gas sarea (1)Fuel-olioa (59)Elektrizitatea (79)Gas botila (13)Bestelakoak (66)

Aparkalekua eta ibilgailuak

188aparkalekua
70ibilgailu 1
140ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 346 biztanleetatik 273 aktibo ziren (% 78,9), horietako 261 lanean (% 75,4) eta 12 langabezian (aktiboen % 4,4).

34615-64 urteko biztanle
% 78,9aktibo
% 75,4lanean
% 4,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,4
25-54 urte% 96,7
55-64 urte% 57,5
Gizonak% 79,1
Emakumeak% 78,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 5,5
Batxilergoa% 4,6
Goi-mailako +2% 1,8
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

73 ez-aktibotik 28 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,4), 33 erretiraturik zeuden (% 45,2) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 16,4).

Ez-aktiboak

% 38
% 45
% 16
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 16
% 25
% 22
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 60 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 261 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

60enplegu udalerrian
% 48,3soldatapeko
% 50,0ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.750 eurokoa zen.

28.750 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.800 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 apaindegia.[13]

2000. urtean Chagnon udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 196 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « St-chamond-p », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]