Idi na sadržaj

955.

Uredi veze
S Wikipedije, slobodne enciklopedije
Godine:

◄◄ | ◄ | 951. | 952. | 953. | 954. | 955. | 956. | 957. | 958. | 959. | ► | ►►

Decenije:

◄ | 920-e | 930-e | 940-e | 950-e | 960-e | 970-e | 980-e | ►

Vijekovi:

◄ | 9. vijek | 10. vijek | 11. vijek | ►

955. u drugim kalendarima
Gregorijanski kalendar955
CMLV
Ab Urbe condita1708
Asirski kalendar5705
Bengalski kalendar362
Berberski kalendar1905
Budistički kalendar1499
Burmanski kalendar317
Bizantijski kalendar6463–6464
Kineski kalendar甲寅年 (Drveni Tigar)
3651 ili 3591
    — do —
乙卯年 (Drveni Zec)
3652 ili 3592
Koptski kalendar671–672
Diskordijanski kalendar2121
Etiopijski kalendar947–948
Hebrejski kalendar4715–4716
Hindski kalendari
 - Vikram Samvat1011–1012
 - Šaka Samvat877–878
 - Kali Juga4056–4057
Holocenski kalendar10955
Iranski kalendar333–334
Islamski kalendar343–344
Julijanski kalendar955
CMLV
Korejski kalendar3288
Minguo kalendar957 prije Tajvana
民前957年
Seleukidska era1266/1267 AG
Tajlandski solarni kalendar1497–1498
Ova kutija:

Godina 955. (CMLV) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 955. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

Događaji

[uredi | uredi izvor]

Evropa

[uredi | uredi izvor]
  • Mart: Oton I. maršira s vojskom u Bavarsku kako bi vratio na vlast svog brata Henrika. Opsjeda i zauzima Regensburg (april), a zatim se vraća u Saksoniju krajem juna.
  • Mart-april: Grofovi Wichmann i Egbert Jednooki dižu pobunu u Saksoniji nakon Otonovog odlaska. Sklanjaju se kod Slavena, koje podstiču na pobunu. Njihov ujak, markgrof Hermann Billung, ne uspijeva ih obuzdati.[1]
  • 15. april: Hugo Veliki, vojvoda Franaka, priređuje uskršnje svečanosti u Parizu u čast mladog kralja Zapadne Franačke Lotara. Gilbert od Chalona je prisutan. On zaručuje svoju kćerku Liégearde za Hugovog sina, Otona "Burgundskog", i zadržava kontrolu nad Burgundijom pod vrhovnom vlašću vojvode Franaka. U isto vrijeme, Hugo zaručuje jednu od svojih kćerki, Emmu, za vojvodu Ričarda od Normandije. Najstarija, Beatrice, kćerka Huga Velikog, upravo se udala za grofa od Bar Ferryja.[2]
  • Juni: Hugo Veliki, u pratnji kralja Lotara, započinje kampanju protiv Williama Towheada, vojvode od Akvitanije. William dobija podršku lordova Auvergne-a, koji ga priznaju kao svog vrhovnog gospodara.[3]
  • Krajem juna/jula: Oton I, vraćajući se iz Bavarske, prima mađarsko poslanstvo u Magdeburgu.[4] Sprema se za marš protiv pobunjenih Slavena kada saznaje za mađarsku invaziju na Bavarsku. Okuplja svoje snage i okreće se protiv njih.
  • Avgust: Trupe franačkog vojvode Huga i kralja Lotara opsjedaju Poitiers, ali su prisiljene na povlačenje nakon što William Towhead okuplja vojsku.
  • 10. august – Bitka kod Lechfelda: Kralj Oton I („Veliki“), na čelu vojske pet vojvodstava, pobjeđuje Mađare blizu Augsburga (Njemačka). Otonova vojska (7.000 ljudi), uglavnom sastavljena od teške konjice, savladala je Mađare duž rijeke Lech. Njemački gubici su veliki, među ostalima stradali su i Konrad („Crveni“) i mnogi drugi plemići. Zapovjednici mađarske vojske, Bulcsú, Lehel i Súr, zarobljeni su i pogubljeni, od strane vojvode Henrika od Bavarske. Ova pobjeda okončava mađarske pohode u zapadnu Evropu.[5]. Desetkovani Mađari nisu se usudili nastaviti pljačke tokom povlačenja.
  • Nakon pobjede nad Mađarima, Oton je reorganizovao Austrijsku marku (Ostmark, ime nepoznato u srednjem vijeku) između rijeka Enns i Morave, naseljavajući je prvenstveno Bavarcima. Također je reorganizovao Štajersku, koju su Mađari potpuno uništili, i Korušku, koja nije pretrpjela veće posljedice tokom invazije.
  • Taksony, mađarski princ iz porodice Árpád, počinje svoju vladavinu ubrzo nakon bitke (pretpostavljeni datumi: 955–972). Počinje organizovati mađarsku državu.[6]
  • 16. oktobar – Bitka na Raxi: Oton I, u savezu s plemenom Rani, pobijedi federaciju Obotrita, koju su predvodili Nako i njegov brat Stainef (vjerovatno kod rijeka Recknitz ili Elde) blizu Mecklenburga. Stainef i sedamsto ratnika su pogubljeni. Slaveni s Labe su prisiljeni plaćati danak i prihvatiti mirovni sporazum.[7]

Engleska

[uredi | uredi izvor]
  • 23. novembar – Kralj Edred (ili Eadred) umire bez djece nakon 9-godišnje vladavine u Fromeu (Somerset). Nasljeđuje ga njegov 15-godišnji nećak, Eadwig, kao kralj Engleske (vladavina završava 959.).

Islamsko carstvo

[uredi | uredi izvor]
  • Juli, Pirinejsko poluostrvo: Trupe halife Abdurahmana III od Kordobe napadaju dvorac u Kastilji, nanoseći kršćanima težak poraz (10.000 žrtava). Kralj Ordoño III od Leóna uzvraća ekspedicijom na rijeku Tajo i pljačka Lisabon, dok njegov zet, Fernán González, pobjeđuje kod San Esteban de Gormaza. Međutim, Ordoño je morao poslati poslanstvo u Kordobu da pregovara o primirju.[8]
  • Muslimani Sicilije napali su luku Almerija i uništili veliki dio ratne flote koja je tamo bila usidrena. Ovaj pomorski napad ugrozio je obale El-Andaluza, te ih primorao da pojačaju pomorsku odbranu, pokrenu izgradnju ratne mornarice u lukama poput Almerije i zidinama utvrde obalne gradove. U znak odmazde, Emevidi iz Kordobe napali su obale Ifrikije sljedeće godine.[9].
  • Haridžijsko pleme Banu Ja'la diže pobunu protiv Fatimidskog halifata u Ifrikiji i uništava grad Oran (današnji Alžir). Grade novu prijestolnicu, Ifgan, blizu Mascare.[10]

955. u temama

[uredi | uredi izvor]

Religija

[uredi | uredi izvor]
  • 8. novembar – Papa Agapet II umire nakon 9-godišnje vladavine. Nasljeđuje ga Ivan XII, sin Alberika II (pokojnog vladara Rima), star oko 19 godina, kao 130. papa Katoličke crkve (početak pontifikata 16. decembar, završava se 963.).

Rođeni

[uredi | uredi izvor]
  • 10. maj – Nizar Al-Aziz Billah, peti halifa Fatimidskog halifata (umro 996.)
  • 22. oktobar – Qian Veidžun, kralj Vujuea (Deset kraljevstava) (umro 991.)
  • 9. novembar – Gjeongdžong od Gorjea, vladar Koreje (umro 981.)
  • Aboazar Lovesendes, portugalski plemić (približan datum)
  • Ælfric od Eynshama, engleski opat i pisac (približan datum)
  • Arduin od Ivree (I), lombardijski markgrof i kralj Italije (približan datum)
  • Eido I (ili Ägidius), njemački plemić i biskup (umro 1015.)
  • Ezzo (ili Ehrenfried), grof od Lotaringije (Njemačka) (približan datum)
  • Gisela od Burgundije, vojvotkinja od Bavarske (približan datum)
  • Gunter od Bohemije, njemački pustinjak i svetac (umro 1045.)
  • Lutgarda od Luksemburga, grofica od Holandije (Nizozemske)
  • Matilda, opatica Quedlinburga, njemačka princeza-opatica i kćerka Otona I (umro 999.)
  • Oton II, car Svetog Rimskog Carstva ("Crveni") (umro 983.)
  • Teofana, carica supruga Svetog Rimskog Carstva (umrla 991.)
  • Kunhsav Kjaunghpju, kralj Paganske dinastije (umro 1048.)

Umrli

[uredi | uredi izvor]
  • 23. juli – He Ning, kineski zvaničnik i kancelar (rođen 898.)
  • 10. august – Konrad ("Crveni"), vojvoda od Lorraine
  • 15. august
    • Bulcsú, mađarski plemenski vladar (harka)[11]
    • Lehel, mađarski plemenski vladar
    • Sur, mađarski plemenski vladar
  • 16. oktobar – Stoigniew, obotritski princ i suvladar
  • 1. novembar – Henry I, vojvoda od Bavarske
  • 8. novembar – Papa Agapet II, katolički crkveni papa (rođen 905.)
  • 23. novembar – Edred (ili Eadred), kralj Engleske (rođen 923.)
  • Abu 'Ali Čaghani, vladar Čaghanijana (Turkmenistan)
  • Bermudo Núñez, grof od Cea (Španija) (približan datum)
  • Gamle Eirikssen, norveški vikinški vladar (rođen 910.)
  • Hervé I, grof od Mortagne i Perche
  • Muhamed ibn Šaddad, Šaddadidski vladar
  • Parantaka I, vladar Kraljevine Čola (Indija)
  • Sultan Satuq Bughra Khan, vladar Kara-Khanida

Reference

[uredi | uredi izvor]
  1. ↑ Heinrich Luden Histoire d'Allemagne, Volume 3. Impr. de Béthune et Plon, 1844
  2. ↑ Ferdinand Lot, Naissance de la France, Librairie Arthème Fayard, 1948, 864 p
  3. ↑ Armand Désiré de La Fontenelle de Vaudoré, J. P. Marcou DufourHistoire des rois et des ducs d'Aquitaine et des comtes de Poitou …, Volume 1. Derache, 1842
  4. ↑ Charles R. Bowlus The battle of Lechfeld and its aftermath, August 955. Ashgate Publishing, Ltd., 2006 (ISBN 978-0-7546-5470-4)
  5. ↑ Bóna, István (2000). The Hungarians and Europe in the 9th-10th centuries. Budapest: Historia - MTA Történettudományi Intézete, p. 54. ISBN 963-8312-67-X.
  6. ↑ Paul Lendvai The Hungarians : a thousand years of victory in defeat [archive] C. Hurst & Co. Publishers, 2003 (ISBN 978-1-85065-673-9)
  7. ↑ Timothy Reuter (1999). The New Cambridge Medieval History, Volume III, p. 248. ISBN 978-0-521-36447-8.
  8. ↑ Évariste Lévi-Provençal Histoire de l'Espagne musulmane, Volume 2. Maisonneuve & Larose, 1999 (ISBN 978-2-7068-1387-0)
  9. ↑ Robert Fossier, Stuart Airlie, Robyn Marsack The Cambridge illustrated history of the Middle Ages. Cambridge University Press, 1997 (ISBN 978-0-521-26645-1)
  10. ↑ Gilbert Meynier (2010). L'Algérie cœur du Maghreb classique. De l'ouverture islamo-arabe au repli (658-1518). Paris: La Découverte; p.28.
  11. ↑ Kristó, Gyula (1985). Az augsburgi csata [The Battle of Augsburg] (in Hungarian). Akadémiai Kiadó. p. 94. ISBN 963-05-3838-5.

Vanjski linkovi

[uredi | uredi izvor]
Preuzeto iz "https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=955.&oldid=3919065"