e-touez

Brezhoneg

Gerdarzh

Araogenn gevrennek savet diwar an araogenn eeun e hag an anv-kadarn touez.

Araogenn

Gour	Furm
U1
U2
U3g	en e douez
U3b	en he zouez
L1	en hon touez
L2	en ho touez
L3	en o zouez
D	en touez

e-touez /eˈtweːs/

1. E-kreiz meur a dra, meur a zen, hag all
   • Sell 'ta 'touez an erc'h roudoù'r c'had. Gwerz Yann Marreg, Barzaz Breiz.
   • E-touez ar geot-se, a dape dezhe betek o c'hof, e oa div vuoc'h. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 285.)
   • Neuze e savaz kabal etouez an archerien ... — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 19.)
   • ... e-touez al lann pe e-kreiz ar c'hoadoù ... . — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 15.)
   • [...] ; aoun ho doa paotred ar Republik e viche kuzet unan-bennag etouez an dillad pe e-kreiz eun arc'had viniz. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 278.)
   • C'hoant am boa da vont e-touez ar raoskl-se, [...]. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 167.)
   • Lukaz a oa azezet war bord ar stêr vras, e-touez ar geot hir hag ar c'hegid, [...]. — (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 12.)
   • Petra oa en e douez ?^[1]
   • Dinec'h e oant diwar-benn madoù ar bed kerkoulz ha diwar-benn o oad a gerzhe, a-zoug e gamm, ker goustadik hag ar stêr vihan e-touez bleuñv ar prad. — (Yann ar Floc'h, Koñchennou eus Bro ar Stêr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 55.)
   • Ni a oa savet e-touez ar re-se(où). — (Jules Gros, Le trésor du breton parlé Première Partie, 1966, p. 219.)
   • Ho treid noazh e-touez ar roz.^[2]
   • [...], hag e-touez ar geot-se, a dape dezhe betek o c'hof, e oa div vuoc'h, [...]. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 285.)
   • - Penaos e kutuilhit anezho ?
     - En aod e-touez ar bezhinoù all. [...]. — (Goulc'han Kervella, Brezel ar Rigadell, Al Liamm, 1994, p. 42.)
2. kuzhat traoù, tud e-touez delioù, raden
   • Kuzhet e voe ar c'hure e-touez ar raden hag an delioù, ha pa voe degouezhet an noz, ec'h eas an aotrou gant e vevel d'hen kas da di Jakez. — (Fañch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 204.)
3. bezañ, mont e-touez an dud
   • An askol a zere bezañ e-touez bokedoù ar jardin, tost evel ma tere ouzh ur pilhaouer azezañ e-touez an duchentil kaer ouzh taol ar roue, pe c'hoazh e-giz m'emañ renk al losteg Paolig e-touez aelez sentus Baradoz Doue. — (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 18.)
   • Ur pennadig e termas a-raok monet e-touez an dud. — (Jakez Konan, Lannevern e kañv ha danevelloù all, Al Liamm, 1980, p. 66.)
   • [...], hag e seblante furchal e-touez ar bobl da glask unan bennak. — (Erwan ar Moal, Pipi Gonto, Kemper, 1925, p. 167.)
4. kavout traoù pe tud e-touez traoù pe tud all :
   • [...] ; neuze, kerkoulz ha bremañ, e vije kavet, e-touez an noblañs evel e-touez ar goueriaded, martoloded kalonek a-walc'h evit ober a galon vat ar veaj, n'eus forzh peger risklus oa. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu 1, Brest, 1877, eil emb. Al Liamm 1977, p. 21.)
5. ruilhat udb e-touez traoù
   • [...], hag ar zoudarded, hanter vezo, her goapae hag her ruille a daoliou treid etouez an teil. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 77.)

Gerioù heñvelster

• e-mesk
• e-metoù
• e-touesk

Gerioù kar dre o ster

• a-douez
• dre-douez
• touez-touez

Troioù-lavar

• klask ur spilhenn e-touez bernioù foenn

Troidigezhioù

• galleg : parmi ^(fr)

Gwelet ivez

• Araogennoù brezhonek, stag

Daveoù

• ^[1] : Pelec'h ez ez 'ta, Tonton Laou, Dañs-tro, in Digor an abadenn, Cheun ar C'hann (1950)
• ^[2] : Miz Here, 1972, in Oberenn glok Anjela Duval