c'hoari
Neuz
Brezhoneg
- Meneget er C'hatholicon (1499): hoari.[1]
- Meneget e Buhez Sante Barba (1557): hoary.[2]
- (Verb hag anv-kadarn) Kar d'ar verb brezhonek c'hoarvezaƱ/c'hoarvezout.
- Testeniekaet en henvrezhoneg (guari, huari).(Daveoù a vank)
- Da geñveriañ gant ar gerioù chwarae en kembraeg, gwary en kerneveureg.
- (Furm verb) Savet diwar « c'hoari- », pennrann ar verb « c'hoari », hep dibenn-ger.
Verb
c'hoari /ĖxwÉĖ.ri/ (displegadur)
- DiduiƱ, diverraƱ e amzer.
- Ar vugale ne reont nemet c'hoari.
- C'hoari un dra bennak: c'hoari diñsoù, c'hoari ar c'hartoù; c'hoari e benn; c'hoari da vat, c'hoari da fall; c'hoari harzhal :
- Goude koll ma holl arcāhant, am eus cāhoariet ma fenn, siwazh. ā (FaƱch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 67.)
- Ha Yann hag ar cāhi a 'cāhoarias harzal o-daou ... ā (Yann ar Floc'h, KoƱchennou eus Bro ar StĆŖr Aon, Levrdi Le Dault, Kemper, 1950, p. 238.)
- Kemer perzh en ur c'hoari.
- Kemer perzh en ur film, en ur pezh-c'hoari pe un abadenn sport.
- C'hoari en ur pezh, en ur film.
- SeniƱ gant (diwar-benn ur benveg sonerezh).
- c'hoari gant un dra bennak: ober gant un dra bennak, implij un dra bennak.
- Ha setu int da c'hoari gant o bizhier hag o skourjezoù. ā (FaƱch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/3, Al Liamm, 1988, p. 206.)
- Dec'h e oamp o c'hoari gant keuneud. ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- BremaƱ n'eus ket a dud ken da c'hoari gant irvin dourek. ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- c'hoari un dra bennak da un den: c'hoarvezout
- Petra a cāhoari ditĀ ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Ar votez-maƱ ne cāhoari mann ebet dezhi, ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Ne cāhoari mann dezho.
- Al loeroù-maƱ ne cāhoari mann dāo zreidoù na dāo divcāhar, ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Petra c'hoari deoc'h-hu-huĀ ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© TroisiĆØme Partie, 1974, p. 43.)
- Ur cāhildant am eus kollet ha ne cāhoarie mann ebet dezhaƱ, ā (TBP?, p.Ā ?.)
- c'hoari un dra bennak gant un den (peurvuiaƱ) pe gant un dra: c'hoarvezout:
- Petra a c'hoari ganitĀ ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© PremiĆØre Partie, 1966, p. 192.)
- Petra a c'hoari ganit-teĀ ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Petra a cāhoari ganeocāh-hu-huĀ ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© TroisiĆØme Partie, 1974, p. 43.)
- Petra a cāhoari gant an dra-maƱ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© PremiĆØre Partie, 1966, p. 79.)
- Petra a cāhoari gant an trabaser-maƱ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Petra an diaoul a cāhoari gant hemaƱ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 101.)
- Peta (pata) c'hoari gand hemañ ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© TroisiĆØme Partie, 1974, p. 137.)
- Petra ācāhoari ganeocāh. ā (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 80.)
- Eun abeg fall a oa hennez, hag eun dra bennak all eo a c'hoarie ganto. ā (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 29.)
- Honnez a c'hoari ganti evel ganin-me iveĀ : n'he-deus ket kalz a zeskamant. ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© PremiĆØre Partie, 1966, p. 192.)
- Ar prinz yaouank, o welet e oa eun dra bennak war spered e vignon ha ne grede ket lavaret petra oa, a lakeas evez piz hag a anavezas e tlie eun dra bennak a vras beza o c'hoari gantan. ā (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 9.)
- Biskoaz kemend-allĀ ! Petra c'hoari ganto, ar piz daonet-zeĀ ?... ā (Ivon Krog, Eur Zac'had Marvailhou, Buhez Breiz, Kemper, 1924, p. 178.)
- Petra a cāhoari gant hennezh? TBP
- Daoust petra a cāhoari gant homaƱ? TBP
- Egile ne cāhoari mann gantaƱ, TBP
- Bezañ oberiant, labourat :
- C'hoari bremaƱ, logodenn! ā (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 80.)
- c'hoari war un den : derc'hel warnañ
- C'hoari ar c'hontrol ouzh un den.
- Breizh: "c'hoari /ĖxwaĖri/"
Gerioù kevrennek
Troioù-lavar
- bezañ c'hoariet : bezañ louzet
- c'hoari a veg troadĀ : tec'hel
- c'hoari an deƱv
- c'hoari an diaoul hag e bevar
- c'hoari an dro
- c'hoari anezhi
- c'hoari an heg (gant)
- c'hoari ar c'hartoù
- c'hoari ar c'hontrol
- c'hoari ar vazh
- c'hoari bizibul
- c'hoari biz-meud
- c'hoari bos
- c'hoari bouloù
- c'hoari bouloù-piti
Troidigezhioù
Furm verb
c'hoari /ĖxwÉĖ.ri/
- Furm ar verb c'hoari e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.
- Petra a c'hoari ganit-te? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Al loeroù-maƱ ne cāhoari mann dāo zreidoù na dāo divcāhar, ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Petra a cāhoari deocāh-hu-huĀ ? ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© TroisiĆØme Partie, 1974, p. 43.)
- Furm ar verb c'hoari en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.
- C'hoari 'ta, logodenn! ā (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 80.)
- C'hoari bremaƱ, logodenn! ā (G. MILIN, Gwechall-goz e oa..., Kemper, 1924, p. 80.)
Anv-kadarn
c'hoari /ĖxwÉĖ.ri/Ā ; gourel pe benelĀ ; liesterĀ : c'hoarioù
- Obererezh c'hoari.
- ā « [...]Ā ? Setu aze ur c'hoariĀ ! [...].Ā Ā» ā (Jakez Riou, An Ti Satanazet, Skridoù Breizh, 1944, p. 88.)
- ā « Sed amaƱ ur c'hoari all,Ā Ā» eme ar roueĀ ; « foeltr biskoazh n' em eus gwelet merc'h par da houmaƱ. [...].Ā Ā» ā (Troude ha Milin, Labous ar Wirionez ha Marvailhoù all, Skridoù Breizh, 1950, p. 58.)
- Ze, 'vat, a vo eur c'hoari allĀ ! ā (Jules Gros, Le trĆ©sor du breton parlĆ© DeuxiĆØme Partie, 1970, p. 77.)
- Doare ur c'hoarier da seveniƱ e berzh en ur film pe en ur pezh-c'hoari.
- Doare da seniƱ ur benveg sonerezh.
- kemmadur an anvioù-gwan brav, kaer, mat war-lerc'h c'hoari : c'hoari vat, c'hoari gaer, c'hoari vat
- Met setu c'hoari gaer etre ar pevar breur, da c'hoĆ»t da biv e vije ar briƱsez. ā (FaƱch an Uhel, Kontadennoù ar Bobl/1, Al Liamm, 1984, p. 97.)
Deveradoù
Gerioù kevrennek
Troioù-lavar
Troidigezhioù
- ā Jehan Lagadeuc, Hoari, Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin, 1499, war lec'hienn ar BibliothĆØque nationale de France.
- ā Le mystĆØre de Sainte Barbe, tragĆ©die bretonneĀ : texte de 1557..., lec'hienn ar BibliothĆØque nationale de France.