Məzmuna keç

Narayana

Vikipediya, azad ensiklopediya
Qədim miniatürdə Vişnu Şeşa ilanı üzərində uzanarkən təsvir olunub. Vişnunun göbəyindən dördqollu Brahma çıxır, həyat yoldaşı Lakşmi isə onun ayaqlarına qulluq edir. Çamba, Hindistan.

Narayana (sanskr. नारायण, NārāyaṇaIAST) — Vedalar, İtihasalar, Bhaqavata Purana və digər Puranalarda adı çəkilən, müxtəlif avatarlara malik olan və Hinduizmin Vişnuizm qolunda Ali Varlıq kimi qəbul edilən Allahın adı.[1] O, həmçinin Vişnu və Hari kimi adlarla da tanınır.[2] Dörd Vedadan biri olan Yacurveda tərkibindəki "Narayana sukta"nın beşinci bəndində Narayananın kainatdakı hər şeyi həm xaricdən, həm də daxildən əhatə etdiyi bildirilir.[3]

Narayana sözünün bir neçə fərqli etimoloji izahı və tərcüməsi mövcuddur:

  • İnsanların dayağı və sığınacağı olan Ali Varlıq: Nara (sanskr. नर) sözü "insanlar" və ya "canlı varlıqlar", ayana (sanskr. अयन) isə "sığınacaq", "məskən" və ya "yol" mənasını verir. Bu baxımdan Narayana "bütün canlıların sığınacağı və ya getdiyi son mənzil" deməkdir.[4]
  • Suların üzərində olan Biri: "Manusmriti" və Puranik mətnlərə görə, nāra (sanskr. नारा) sözü "sular" (ilkin kosmik sular) mənasını verir. Sular ilk yaradılış aktında onun məskəni olduğu üçün o, Narayana ("suların üzərində hərəkət edən") adlandırılır.[5][6]
  1. Hopkins, E. Washburn. The Religions of India (ingilis). Bhavan's Book University. 1999. 142–145. ISBN 978-8172761363.
  2. Dimmitt, Cornelia. Classical Hindu Mythology: A Reader in the Sanskrit Puranas (ingilis). Temple University Press. 1979. 31–33. ISBN 978-0877221227.
  3. Radhakrishnan, Sarvepalli. The Principal Upanishads (ingilis). HarperCollins. 1994. 752-755. ISBN 978-8172231248.
  4. Monier-Williams, Monier. A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged (ingilis). Motilal Banarsidass. 2002. 536. ISBN 978-8120831056.
  5. Kantawala, S. G. "The Concept of Narayana in the Puranas". Purana Journal (ingilis). 27 (1). 1985: 45–52.
  6. Doniger, Wendy. Chapter 1, Verse 10 // The Laws of Manu (ingilis). Penguin Books. 1991. 10. ISBN 978-0140445404. The waters are called naras, for the waters are, indeed, the offspring of Nara; as they were his first residence (ayana), he is hence named Narayana.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]