Voor freelance schrijvers
Lira zorgt dat freelance tekstmakers, van schrijvers, dichters en scenaristen tot vertalers, journalisten en ondertitelaars, een eerlijke vergoeding krijgen voor het (her)gebruik van hun werk. Door de belangen collectief te behartigen, kunnen wij aan individuele makers een eerlijke vergoeding uitkeren.
Lira is een stichting en heeft geen winstoogmerk. Het bestuur bestaat uit tekstmakers en een onafhankelijk voorzitter en penningmeester.
Schrijversopstand tegen AI-misbruik
Schrijvers, journalisten en vertalers gaan verhaal halen!
Wij hebben je hulp nodig in de strijd tegen big tech!
Wat is er aan de hand?
AI-bedrijven gaan massaal aan de haal met creatief werk. Je zou het de diefstal van de eeuw kunnen noemen. De teksten van schrijvers, journalisten en vertalers worden gebruikt voor het trainen van AI-taalmodellen. Vaak wordt daarbij gebruik gemaakt van zogenaamde shadow libraries: illegale online verzamelingen waarin boeken en andere auteursrechtelijk beschermde teksten zonder toestemming van rechthebbenden zijn gekopieerd en verspreid. Zonder transparantie over hoe dit gebeurt en zonder dat jullie een eerlijke vergoeding krijgen. Dit moet anders.
Lira, de Auteursbond en de NVJ hebben Meta gesommeerd te stoppen met het gebruik van deze teksten. De reactie van Meta geeft geen opening voor een gesprek, dus bereiden we een collectieve procedure voor: onze eerste en concrete stap in de strijd tegen big tech. We willen een collectieve regeling met afspraken over een eerlijke vergoeding, behoud van zeggenschap over jullie teksten en transparantie vanuit de bedrijven.
Sluit je aan bij deze strijd! Ga naar opstand.ai en laat je stem horen!
AI & Auteurschap
Lira Nieuws belicht al langer de invloed van Kunstmatige intelligentie (AI) op het werk van auteurs. Sinds 2024 interviewen we in elke editie een schrijver, vertaler of scenarist over hun visie op AI. Omdat AI zich razendsnel ontwikkelt en ook voor het auteursvak veel juridische en maatschappelijke vragen oproept, starten we vanaf deze editie een speciale rubriek: AI & Auteurschap.
Winnaars Beurzenregeling Wetenschappelijke Boeken 2025
Het Lira Fonds kent sinds 2021 een wetenschappelijke beurzenregeling. Met deze regeling wil het fonds onderzoekers helpen hun kennis en ideeën buiten de muren van de universiteit te brengen. Jaarlijks worden vier beurzen van elk € 37.500 toegekend.
Nederlandse schrijvers en journalisten sommeren Meta om te stoppen met het illegaal gebruik van hun teksten
Teksten van auteurs onmisbaar voor AI-taalmodellen, maar zij ontvangen geen vergoeding. De Auteursbond, de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) en Stichting Lira eisen in een sommatiebrief dat Meta, het moederbedrijf achter Facebook en ontwikkelaar van het AI-model Llama, per direct stopt met het gebruik van auteursrechtelijk beschermd werk van Nederlandse schrijvers, vertalers en journalisten voor de training van AI-modellen.
Kees Holierhoek Scenarioprijs 2025 voor Willem Bosch
De Kees Holierhoek Scenarioprijs is op 9 december voor de 16e keer uitgereikt aan de scenarioschrijver van het beste Nederlandstalige scenario voor een tv-dramaserie. De vakprijs van € 25.000 ging dit jaar naar Willem Bosch, schrijver van Een van ons. Deze miniserie van 6 afleveringen, geïnspireerd op de moord op Marianne Vaatstra, werd geproduceerd door CANAL+.
Foto: Joy Hansson
Bron: Auteursbond
Actiepunten voor het nieuwe kabinet: Faciliteer, bescherm en ondersteun het vrije woord en beeld
In een tijd van maatschappelijke en politieke onzekerheid is journalistiek onmisbaar. Zij controleert de macht, voorziet burgers van betrouwbare informatie en draagt bij aan begrip en democratische weerbaarheid. Dat kan alleen als journalisten en publicisten hun werk vrij, onafhankelijk en veilig kunnen doen. De Coalitie voor het Vrije Woord, waarvan ook de NVJ deel uitmaakt, roept daarom de formerende partijen op om onderstaande actiepunten op te nemen in het regeerakkoord. De coalitie overhandigde woensdag na het debat in Nieuwspoort een zogeheten 8 Actiepuntenplan aan politieke vertegenwoordigers.
Bron: NVJ
Schrijvers en vertalers verdienen nauwelijks aan luisterboeken
Schrijvers en vertalers ontvangen vaak slechts enkele centen per beluisterd boek en profiteren nauwelijks van de toenemende populariteit van luisterboeken. Dat blijkt uit nieuw onderzoek in opdracht van de Auteursbond en Stichting Lira onder bijna 700 auteurs. Wie wél een vergoeding ontvangt, kan door ondoorzichtige royalty-overzichten meestal niet nagaan waar dat bedrag op gebaseerd is. De Auteursbond en Stichting Lira pleiten daarom voor eerlijke vergoedingen en meer transparantie.
